Boekverslag Geert Mak

Info over dit verslag

Geschreven door:	anoniem [meer]
Niveau:	3VWO
Kwaliteit:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1780
Opvragingen:	16

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Geert Mak

• De brug (2)

  2007

• De eeuw van mijn vader (9)

  2000

• Een kleine geschiedenis van Amsterdam (0)

  1994

• Het ontsnapte land (1)

  1998

• Hoe god verdween uit Jorwerd (8)

  1995

• In Europa (2)

  2004

Nederlands Boekverslag
Hoe God verdween uit Jorwerd

1. Gegevens over het boek

Auteur: Geert Mak
Titel: Hoe God verdween uit Jorwerd
Uitgever: Atlas
Jaar van Uitgave: 1996
Genre: Non-fictie, geschiedenis

2. Gegevens over de schrijver

Journalist-historicus Geert Mak werd geboren in 1946. Zijn vader was predikant in Friesland en het gezin woonde ook een tijd op Sumatra. Mak werkte bij De Groene, VPRO, NRC Handelsblad en woonde twaalf jaar in een Amsterdamse woongroep.

De brug, De goede stad, Het eiland, Nagekomen flessenpost, Gedoemd tot kwetsbaarheid, In Europa, Lopen met Van Lennep, Ooggetuigen van de wereldgeschiedenis, De eeuw van mijn vader, Het ontsnapte land, Het stadspaleis. De geschiedenis van het Paleis op de Dam., Hoe God verdween uit Jorwerd, Een kleine geschiedenis van Amsterdam, De engel van Amsterdam en Reportages uit Nederland: de geschiedenis in meer dan honderd ooggetuigenverslagen zijn de belangrijkste werken van Geert Mak.

1999 - Roland Holst-prijs voor Hoe God verdween uit Jorwerd
2000 - Bol.com Literatuurprijs voor De eeuw van mijn vader
2000 - Trouw Publieksprijs voor het Nederlandse Boek voor De eeuw van mijn vader
2004 - NS Publieksprijs voor het Nederlandse Boek voor In Europa

3. Gebeurtenissen

Het boek gaat over hoe een dorp in Friesland dat in een paar jaar tijd compleet veranderd is.

Het dorp heeft zich eeuwen lang gered, ze produceren van alles en hebben hun eigen kruidenier, bakker, slager etc. De boeren spelen dan ook een belangrijke rol, het dorp is eigenlijk verdeeld tussen arbeiders en boeren. Ze kunnen wel met elkaar omgaan maar sommige bijeenkomsten zijn alleen voor boeren. De boeren hebben allemaal een paar koeien en moeten van vroeg in de ochtend tot laat in de middag hard werken. Als op een gegeven moment de melkmachine in het dorp komt blijkt dus dat dat veel minder werk is, de boeren kunnen later opstaan en hoeven niet meer het hele jaar bezig te zijn op het land. Dan komt er een melk en mestquotum en kunnen de kleine boeren het tempo waarop alles groeit niet meer aan. Terwijl juist die boeren het doen omdat ze het heel fijn vinden om op het land te werken. De hechtheid van het dorp is ook niet meer wat het is geweest.
Er komen steeds meer mensen uit de stad naar het dorp (import) en de mensen vertrouwden elkaar niet meer. Je kunt gewoon elk huis in lopen, de deur staat open, de fietsen zaten niet op slot maar nadat er een fiets wordt gestolen zien de mensen elkaar anders. Het enige wat de bewoners nog wel bij elkaar houdt is de kermis (Merke) en jaarlijkse toneelstuk (Ietloftspul). De kleine winkels sluiten, ze krijgen concurrentie van de stad.
De kruidenier krijgt altijd de mensen over de vloer, iedereen koopt alles bij hem. Als dat na een tijdje minder wordt en de mensen vragen naar producten die hij echt niet in huis heeft is het voor hem ook gebeurd.
Voor de smid die altijd alle machines van de boeren gerepareerd heeft wordt alles een stuk moeilijker als alle machines ingewikkelder worden. Hij heeft een aparte opleiding nodig, maar die volgt hij niet een ook hij sluit. Zo zijn er nog wel meer voorbeelden.
De kinderen nemen het bedrijf ook niet meer over, ze gaan liever in de stad werken. Er komen wel veel mensen in Jorwerd wonen, maar dat zijn wat oudere mensen die de rust opzoeken. De meesten van hen passen zich aan en worden uiteindelijk ook weer in de gemeenschap opgenomen. Er zijn veel verandering maar uiteindelijk is er toch nog wel iets wat het dorp bij elkaar houd, het blijft een hechte groep.

4. Persoonlijke beleving

Het begin van het boek vond ik boeiend, het was echt een soort verhaal over Jorwerd en wat er allemaal gebeurd was. Na een paar bladzijdes kwamen er ook historische feiten in, daarbij vond ik het moeilijker om lekker te lezen maar na een tijdje went het wel.
De tijdlijn van het boek was voor mij helemaal niet duidelijk het begon in 1991 en een paar hoofdstukken verder werd er ineens verteld over paar eeuwen geleden. In dat hoofdstuk zelf werd ook de tijd ineens veranderd. Dan is in het ene hoofdstuk een bepaald personage bejaard en in het andere weer tiener. Het was ook wel moeilijk om al die familielijnen te begrijpen, want in al die boeren families werd het van vader op zoon overgedragen. De achternaam kwam je bekend voor maar dan was je ineens een paar eeuwen terug.
Naast al die historische feiten vond ik de verhalen van de boeren zelf wel interessant. Je kwam er dan achter hoe alles in zo’n dorp verloopt, hoe hecht ze zijn en af en toe erg op zichzelf. Hoe het allemaal in een paar jaar kon veranderen, machines komen, heel veel kleine boeren moesten stoppen omdat ze het tempo waarop alle andere boerderijen groeien niet meer konden bijbenen, jongeren die naar de stad gingen en niet meer hielpen in de boerderij maar in de stad gingen werken en zo waren er nog wel meer dingen.
Voordat ik dit boek las dacht ik dat de introductie van machines alles juist makkelijker zou maken. Ze hadden inderdaad minder tijd nodig om het werk af te krijgen maar er was dan wel weer zoiets als melkquotum en de boerderijen moesten groeien zodat ze konden blijven bestaan.
Het was een interessant boek en ook wel leerzaam, maar ik vond het wel moeilijk om het uit te krijgen. Lezen is natuurlijk veel makkelijker als het een leuk verhaal is, maar het is ook wel goed dat ik voor de verandering literatuur lees.
(Er zijn vast nog leuke literaire boeken.)

5. Ruimte

Het meeste wat in dit boek staat is heel gedetailleerd verteld, de lucht en de weilanden worden heel gedetailleerd omschreven: ‘Tussen de blonde wolken rolde de ene bui na de andere op het dorp af, golf na golf, roetzwart soms, hagel en regen kletterden neer, en dan scheen de zon weer, fel en hard.’ In sommige stukken tekst past het wel maar andere keren moet je echt moeite doen om door te blijven lezen. Het klimaat en de seizoenen spelen wel een rol, je hebt dan ook de oogsttijd etc.
De weersomstandigheden worden dan ook wel omschreven, sneeuw, regen etc. De uitgebreide beschrijvingen maken het voor mij niet interessanter, als ze waren weggelaten las het misschien zelfs fijner. Ze maken het karakter van de personages wel duidelijker, hoe het humeur is, hoe ze zich gedragen tegenover andere mensen etc.

6. Tijd

Het verhaal speelt zich af in de periode tussen 1945 en 1995, dat is dan ongeveer de hoofdlijn. Verder zijn er heel veel tijdssprongen, terug in de tijd en dan weer vooruit. Niet alleen een paar jaar maar soms ook kleine stukken over een eeuw geleden. Het boek is dus helemaal niet chronologisch verteld. Al die tijdsprongen maken het voor mij niet duidelijker en ook niet spannend, het is wel de geschiedenis dus ook wel logisch dat er veel tijdsprongen in zitten. En die tijdsprongen zijn er waarschijnlijk voor om de levensstijl van personages te vertellen, door in de tijd terug te gaan.

7. Perspectief

Het is een heel wisselend perspectief, de ene keer zie (lees) je alles door de schrijvers ogen en de andere keer door een van de personages. Het maakt het wel leuker, niet alleen dat je een soort van toeschouwer bent.

8. Verteller

De verteller is Geert Mak zelf, maar in het boek laat hij veel verschillende mensen aan het woord en aan het einde van het boek is Geert Mak bijna zelf deel van het boek.

9. Personages

Er zijn heel veel personages in dit boek, bijna elk hoofdstuk heeft er weer een paar nieuwe in zitten. Er is dan ook geen sprake van een belangrijk personage. Je hebt bijvoorbeeld Eef, die het café heeft en Hendrik Meinsma, de schilder er komen ook een paar notarissen en onderwijzers in voor.

10. Titelverklaring

De titel vertelt eigenlijk over hoe de mensen veranderden en niet meer de steun van God nodig hadden, ze konden zichzelf redden. De mensen kregen het steeds beter gingen in de stad wonen en hun manier van leven veranderde ook. Er is in dit boek ook een apart hoofdstuk aan gewijd.

11. Motto

‘Eerst het wonder van het bouwen,
De deur van de stal staat open; de man legt de stenen op elkaar.
Hij bouwt een muur. Op de muur komt het standhout.
Naast hem staat de gereedschapsbak met het machtige tuig.
Zo is toch gegroeid wat van alle tijden leek!
Dan bouwt ook de jongen zelf;
In de aarde graaft hij holen en gangen,
In het zand bouwt hij kanalen en sluizen en van steen torens en kastelen.

Dan het wonder van de overvloed der natuur
De hof ligt bedekt met de grote, rode, zoet-geurende vruchten,
Die de wind nam van de zware bomen.
O de vreugde van het oogsten, werelds rijkdom laden op de ruime zolder!
Dan de hoge wagenvrachten, die de schuurdeur inwaggelen;
En de blanke aardvrucht uit de vette grond gedolven!

Zou hij er iets aan hebben dat hij opgroeide in de afzienbare
Levensgemeenschap van het dorp?
Dat hij de koestal kende en de schuur, de tuin en de weide?
Dat hij de geur kende van het hout waar aan de dijk het heiblok gaat,
Van de boot die langs de fuiken voer en van de taan in ’t vissermansachterhuis?
Dat hij de huizen kende met stenen vloeren
En de lage zwartberookte zolders?’

(vertaling Jabik Veenbaas)

Hiermee bedoelt de schrijver waarschijnlijk dat er vroeger ooit iemand begon met leven in een dorp, een plek vond waar hij tevreden was. Na vele jaren met plezier te hebben gewerkt is het nu de tijd voor zijn zoon(s) om het over te nemen (het bedrijf) en zo bleef dat doorgaan. Op een gegeven moment vond een verandering plaats, het boerenleven was voor de meeste jongeren niet meer aantrekkelijk. De overheid maakte het hen steeds moeilijker om gewoon te boeren, het draaide ineens allemaal om het produceren van melk, vlees etc.
Het einde van het gedicht gaat waarschijnlijk over een persoon waar zijn hele leven om de boerderij draait. Hij kent alle plekken binnen zijn gemeenschap en is niet bekend met de rest van de wereld en naarmate de jaren verstrekken is dat niet meer iets wat in je voordeel werk maar begint het een nadeel te worden.