Geschreven door:	Mila
Datum ingestuurd:	21 oktober 2005
Niveau:	4 vwo
Taal:
Woorden:	1934
Opvragingen:	1910 (26 deze maand)
Waardering:	Currently 3.16/5 1 2 3 4 5 3.2/5 (19 stemmen)

Vannacht is de wereld gek geworden

Zakelijke gegevens (1)
Auteur: Karel Glastra van Loon
Titel: Vannacht is de wereld gek geworden
Uitgeverij: L.J. Veen
Plaats van uitgave: Amsterdam
Jaar van uitgave: 1997 (Tevens eerste uitgave)
Druk: 1e
Bladzijde aantal: 219
Genre: Reisverslag

Eerste reactie (2)
Ik heb dit boek gekozen omdat de titel me wel aantrok. Het stukje op de achterzijde van het boek sprak me ook aan.
Ik ben in het boek begonnen maar kon in het begin niet goed doorlezen. Ik vond het niet erg interessant en sommige dingen werden te uitgebreid verteld waardoor ik snel afgeleid werd door iets anders.

Verdieping (3)
Samenvatting
Het boek bestaat uit zes losse verhaal met één gezamenlijk thema. Alle delen hebben betrekking tot revolutie en oorlog.

* De taal van de zwaluwen.
De belangrijkste personages zijn Wang Yurun, een student die Karel begeleidt en hem voorstelt aan zijn vrienden en Liling, een meisje waar Karel verliefdt op wordt. Ze beschermt hem als de militaire het plein op komen en het te gevaarlijk wordt.
Het verhaal speelt zich af in China, in 1989 op het plein van de Hemelse Vrede.
Studenten zijn er in opstand gekomen en Karel ontmoet Wang Yurun en snel daarna zijn vrienden. Zo maakt hij ook kennis met Liling, zij vertelt hem dat ze vroeger van haar oma vogels leerde vouwen en dat bij elke vogel een ander verhaal hoort. ’s Avonds breekt de opstand uit en wanneer de militaire het plein bestormen neemt Liling Karel mee naar een geheime schuur. Daar ligt de gewonde Wang Yurun, die snel naar het ziekenhuis wordt gebracht. Karel heeft veel gewonden en doden mensen gezien. Als journalist maakte hij hier foto’s van. Als hij en Liling het ziekenhuis uitlopen zien ze twee zwaluwen.

* Het lijk in de Rio Escondido
De belangrijkst personages zijn Don Antonio, een vermoorde boer waarvoor Karel en andere vrijwilligers werkten. Boris, een eigenwijze irritante vrijwilliger en Tomasito, een jongetje uit het gezin waar Karel logeert.
Karel doet met een paar andere vrijwilligers werk in Nicaragua, dat net door een burgeroorlog is getroffen. Ze doen dit in dienst van boer Don Antonio maar deze wordt op een dag vermoord. Vooral de kleine Tomasito is hier erg van in de war. Op de avond dat Karel wil vertrekken geeft een vader zijn twee eigen zoons aan. Ze hebben Don Antonio vermoord om zijn eigendommen. De andere vragen zich af of ze spijt hebben.

*Vijf mannen en een oorlog
De belangrijkst personages uit dit verhaal zijn Hani, een verzetsstrijder die Karel en de fotograaf begeleidt en Norman, de fotograaf uit Engeland.
Karel is als journalist in Koeweit vlak na de bevrijding. Hij ontmoet er Hani, die elke week een Irakese soldaat vermoordt en Norman. Samen reizen ze en Karel interviewt onder andere Amerikaanse soldaten en gemartelde Koeweitse verzetsstrijders. Ook rijdt hij door ‘de weg des doods’, waar nog goed de sporen van de oorlog te zien zijn.
Een café baas vertelt dat het nog niet goed gaat in Koeweit maar dat ergens in Irak een vrouw wacht.

* Uit naam van hem die God al is vergeten
De belangrijkste personages zijn Elena, een Russische prostituee waar Karel verliefd op wordt. Irvana, de zus van Elena en ook prostituee. En Nikiolai, een jongen die Karel een tijd vast houdt.
Vlak voor het vallen van de Sovjet Unie bezoekt Karel Leningrad. Daar ontmoet hij de twee zussen Elena en Irvana en hij trekt met ze op zonder te weten dat het prostituees zijn. Ook ontmoet hij Nikiolai. Die schrikt erg als hij hoort dat Karel in een verbouwde kerk woont. Nadat Karel flink dronken is geworden slaat Nikiolai hem in elkaar. Als Karel de volgende morgen wakker wordt merkt hij dat uiteraard en ook dat zijn geld weg is. Dat hebben de zussen mee genomen en uiteindelijk besluit Nikiolai Karel niet neer te schieten en hij laat hem gaan. In het hotel ontmoet Karel Elena nog één keer en ze verzorgt zijn wonden.

* Inlanders
De belangrijkste personages zijn meneer Hein, een Nederlands sprekende Indonesiër die Karel op zijn reis ontmoet en Eddy, de zoon van meneer Hein. Hij is net afgestudeerd voor arts.
Karel reist door Borneo om lezingen van zijn grootvader, die rassendokter was, na te gaan. Hij reist per boot net als vroeger maar wordt daar ziek. Meneer Hein nodigt hem uit bij hem in huis te komen en een paar dagen later gaat Karel samen met Eddy de dorpen van Borneo bezoeken. Lang kan Karel echter niet blijven. Hij wordt terug naar huis gestuurd door militairen als er koppensnellers in het gebied opduiken. Op weg naar het vliegtuig staan er twee palen met de hoofden eraan van twee mensen.

* De liefde komt altijd te laat
Het belangrijkste personages is vader Israelian.
Karel is als journalist in Armenië waar hij rond trekt samen met vader Israelian. Wanneer de jeep pech krijgt overnachten ze in de geheime hut van de vader waar ze een gesprek hebben over jeugdliefdes. De dag erna bezoeken ze een goudmijn en Karel ziet hoe vader Israelian zijn kind bezoekt in het armoedige ziekenhuis. ’s Avonds is er een feest waarbij twee violisten zouden spelen. Eén is er echter vermoord. Vader is erg van slag en zegt dat liefde altijd te laat komt maar dat hij dat niet kan uitleggen aan zijn zieke kind.

Verhaaltechnieken
De schrijfstijl is redelijk duidelijk. De zinnen zijn vrij kort al is een onderwerp vaak uitgebreid beschreven. Het boek is geschreven in modern Nederlands. Er zijn redelijk veel dialogen wat het verhaal lopend houdt.
De ruimte is in elk verhaal anders. Zo speelt het ene verhaal zich jaren geleden af en het ander nog niet zo heel kort geleden. De manier waarop de verhalen beginnen verschillen wel. Zo begint ‘inlanders’ post rem en bijvoorbeeld ‘de taal van de zwaluwen’ ab ovo. Over het algemeen is er een chronologische volgorde.
Soms is er tijdverdichting. Kleine stukjes worden overgeslagen om het verhaal vlot te houden. Dit zie je bijvoorbeeld bij ‘vijf mannen en een oorlog’. Karel vraagt aan de hôtelier of deze bij hem komt om samen te eten. Het stuk dat er gegeten wordt is overgeslagen en het verhaal gaat verder bij een ander personage op een andere plek.
Over de plaatsen is niet veel te zeggen. In alle zes de verhalen is dit natuurlijk anders. Al wordt het altijd uitgebreid beschreven. Soms is de ruimtewerking contrasterend. Het gaat namelijk vaak over droevige dingen terwijl het buiten heel warm is, of de natuur mooi is.
De verhaalfiguren zijn meestal heel duidelijk. Je weet dat ze er zijn doordat ze spreken en handelen. Maar soms zijn er ook figuren die alleen voorkomen vanuit waarnemingen van anderen. Niet duidelijk is meteen wie ze zijn. Je weet dat ze er zijn maar wat hun rol precies is in het verhaal wordt na een tijdje pas duidelijk.
De vertelwijze is de ‘ikverteller’. Karel is ‘ik’ en vanuit hem beleef je het verhaal.

Thematiek
De hoofdgedachten is achtergrond verhalen bij recente politieke conflicthaarden in de wereld.
Of wel, hoe ziet de wereld eruit na een oorlog? Na een opstand? Ect.
Een voorbeeld van een motief uit het eerste verhaal is dat Jimmy (vriend van Wang Yurun) zegt dat ze bereidt zijn te sterven. Ze blijven in hun tent zitten en zijn niet van plan zich te laten wegsturen. Later blijkt dat mensen dit ook menen. Ze willen voor hun land sterven en tijdens de bestorming van het plein door militaire vallen er veel doden.
In ‘In naam van hem die God al is vergeten’, is een motief de vriendelijkheid van bepaalden mensen. Karel merkt dit op en concludeert later dat ze inderdaad té vriendelijk waren. Later in het verhaal wordt Karels geld gestolen en hij wordt in elkaar geslagen door die ‘vriendelijke’ mensen.
Het verband tussen titel en thema is dat de titel verwijst naar het thema. ‘Vannacht is de wereld gek geworden’ zegt iets over al het geweld en de vreselijke situaties die Karel in de wereld treft. De titel komt letterlijk voor in ‘vijf mannen en een oorlog’. Een verzetsstrijder heeft deze gedachten als de oorlog in Koeweit is begonnen.

Literatuurgeschiedenis
Het boek werd in 1997 voor het eerst gepubliceerd. Het werd geschreven door Karel Glastra van Loon. Hij werd geboren op 24 december 1962 in Amsterdam. Zijn meest bekende werk is ‘De passievrucht’. Het werd in 31 talen uitgegeven in 34 landen en was daarmee de meest vertaalde Nederlandse roman ooit. Naast schrijver was hij ook journalist en lid van een socialistische partij. Met behulp van andere leden uit die partij schreef hij ook over maatschappelijke thema’s. In 2004 werd bij Karel Glastra van Loon een hersentumor geconstateerd, op 1 juli 2005 overleed hij hieraan.
Karel schreef veel vanuit zijn eigen ervaringen. Dat blijkt ook wel uit dit boek. Niet alles is echt gebeurd maar het zijn deels dingen die hij op zijn reizen heeft gezien en meegemaakt. Hij probeerde bij al zijn boeken een stukje persoonlijkheid erin te leggen.
Wat betreft de tijd waarin het werd geschreven is dit boek niets opmerkelijks. Als het dit jaar pas was uitgegeven had het niet meer of minder succes gehad, denk ik.

Beoordeling (4)
Het is best aangrijpend om te lezen dat er zoveel oorlog alleen al is in de tijd dat Karel Glastra van Loon reisde. Niet alles is waar gebeurd maar een deel wel. Het zijn zes verhalen in één boek dus al zes keer oorlog, geweld, pijn en verdriet. Toch staat het nog vrij ver weg. Ik voel zelf niet met de mensen mee in dat gebied. Ik denk omdat ik het ook niet zo voor me zie. Als je beelden op tv ziet denk ik dat het je nog meer aangrijpt dan dat je het alleen leest.
Het laatste verhaal vond ik het mooiste. Bij de andere was ik nogal snel afgeleid en kon ik de personages niet goed uit elkaar houden. Dit was duidelijk en mooi geschreven. Ik kreeg er een voorstelling bij en dat ontbrak bij sommige andere verhalen nog.
Het verhaal was voor mij leuker geweest als het vlotter verteld werd. Vaak bleef de schrijver nu op één onderwerp hangen.
Het thema is een herkenbaar iets. Je hoort tegenwoordig erg veel over oorlog dus het zet je wel enigszins aan het denken. Al gaat het ook over jaren ná de oorlog. Dat gebieden dan nog steeds zwak zijn. Dat is bijvoorbeeld zo bij het verhaal ‘vijf mannen en een oorlog’. Dat is wel heel triest voor de bevolking. Dat ze na zoveel ellende nog geen betere tijden hebben.
Het taalgebruik is niet verrassend. Het is heel normaal met te verwachten woordkeuzes. Erg vind ik het niet want het verhaal op zich was al best lastig.
Mijn eindoordeel over dit werk is niet heel positief. Ik ben dan ook niet van plan vaker iets van deze schrijver te gaan lezen. Ik heb mezelf voorgenomen elke dag 50 bladzijdes te lezen anders had ik het niet eens op tijd uit gehad. Het is namelijk geen boek waar ik voor mijn plezier of ter ontspanning in kan lezen. Ik vond het ingewikkeld doordat niet altijd duidelijk was wat een personage op een bepaalde plek deed. Daarnaast waren er misschien ook wel teveel personages, ik hield ze in ieder geval niet goed uit elkaar.
Dat het zes losse verhalen waren wist ik niet. Toen een nieuw verhaal begon, waarvan ik dacht dat het een nieuw deel was in het boek, raakte ik de draad helemaal kwijt. Nergens heb ik zien staan dat het een bundel was van verhalen.
Andere raad ik ook niet aan dit te gaan lezen. Er zijn betere boeken. Mocht het onderwerp je nou aanspreken kun je het misschien nog gaan proberen. Dit was bij mij ook al niet het geval dus dat zal wel meegespeeld hebben in waarom ik niet zo enthousiast ben.