Boekverslag Marianne Fredriksson

Info over dit verslag

Geschreven door:	fabienne de fuut
Niveau:	3ASO
Kwaliteit:
Waardering:
Taal:	Nederlands
Woorden:	1584
Opvragingen:	20

Hulpmiddeltjes

Openen in tekstverwerker

Printen

Emailen

Waardering

Gemiddelde waardering: 4 uit 5 (18 stemmen)

Heb je er iets aan gehad? Geef zelf je waardering:
Erg goed bruikbaar
Goed bruikbaar
Bruikbaar
Een beetje bruikbaar
Niks aan gehad

Titels van Marianne Fredriksson

• Anna, Hanna och Johanna / Anna, Hanna en Johanna (4)

  1994

• Blindgång / Het zesde zintuig (1)

  1992

• Enligt Maria Magdalena / Volgens Maria Magdalena (1)

  1997

• Flyttfåglar / Inge en Mira (2)

  1999

• Älskade barn / Elisabeths dochter (2)

  2001

Samenvatting

Het boek begint in Antiochië. Maria Magdalena is vermomd naar de apostel Simon Petrus gaan luisteren naar wat hij te zeggen had. Zijn verhaal is echter een heel ander dan Jezus bedoeld had, volgens Maria. Hij ontleent kracht aan oude geloven onder de vorm van o.a. een onbevlekte ontvangenis, om meer begrip te krijgen voor de nieuwe godsdienst.
Maria besluit haar interpretatie van Jezus' woorden neer te schrijven, maar om de waarheid te schrijven moet men zelf waar zijn, zichzelf kennen. Daarom begint ze aan het beschrijven van leven, vanaf het prille begin.
Wonend in Magdala, een joods dorpje, met blauwe ogen en blond haar, werd ze als klein kind door de meeste mensen als onrein beschouwd. De nacht waarop ze wilde vluchten, in de overtuiging dat daardoor ook het onheil over haar familie zou wegtrekken, vielen de Romeinse soldaten haar huis binnen en moordden haar familie uit.
Op weg viel ze flauw in de armen van de Griekse militair Leonidas, die zich over haar ontfermde en haar liet wonen in het huis van plezier van Euphrosyne te Tiberias.
Haar jeugd bracht ze daar door, begeleid door de tuinman Setonius en de kok Octavianus, lerend dat het joodse geloof misschien niet de enige waarheid in pacht heeft.
Ook na het bericht van Leonidas' dood leefde ze daar verder en werd zelfs vrijwillig hoer.
In Antiochië wordt ze gevraagd voor de bevalling van een familielid in een tempel van Isis, aan een oude priesteres doet ze haar hele verhaal. Hoewel ze er geen voorstander van was, komt er een slavenkoppel bij haar intrekken ter ondersteuning van het huishouden. Rabbi Amasja komt haar een brief brengen van Simon Petrus, het begin van haar gesprekken met Simon (Petrus), Paulus en Barnabas.
Maria's ontmoeting met Jezus was op zijn minst gezegd speciaal. Ze had het gevoel dat hji haar hele verhaal al kende, en hij vertelde over God die tot hem sprak, waarna zij hem de liefde van het lichaam leerde kennen. Thuisgekomen waarschuwde Euphrosyne haar voor joden als Jezus, die denken de Messias te zijn maar tegelijk hun terechtstelling als verzetsstrijder tegemoet gaan. Toch ging Maria naar hem toe en vervoegde zijn discipelen.
Paulus vraagt Maria naar haar interpretatie van Jezus' woorden, doch die worden maar nu en dan opgeschreven. Van Leonidas komt ze te weten dat de orthoxe joden eisen dat de mensen zich eerst laten besnijden, alvorens ze zich bekeren tot het christendom. Dit terwijl Paulus zoveel mogelijk mensen wil bereiken en daarom mythische elementen in Jezus' leven stopt.
Op tocht ziet Maria Leonidas terug die ze al die jaren doodwaande. Die voelt zich bevrijd in het bijzijn van Jezus, tergelijkertijd met een complete verwarring van zijn Griekse denken..Ook ontmoet ze Jezus' moeder, de vrouw die een vreemdeling baarde.
Barnabas oppert dat Maria's interpretatie veel te moeilijk is voor het gewone volk.
In Kafarnaüm droomde Maria Jezus' einde aan het kruis. Ze zag hoe moeilijk hij het daarmee had, maar hoorde ook zijn woorden over het zaad dat moet sterven voor het kan ontkiemen.
Maria's slaven leren haar de Gnostische gemeenschap kennen, waar ze haar eigen woorden door de mond van een andere vrouw hoort spreken. Leonidas wijst haar echter op het spel van macht dat aan de gang is.
Terwijl in haar herinnering de schriftgeleerden Jezus steeds meer verstikken kan ze het in haar huis maar moeilijk uithouden van het gemis, waarom koos hij niet haar maar de dood?
De enige die Jezus nog kon verlossen van zijn vermoeidheid was de dood en die kwam tergend langzaam naar het kruis. Maria's ziel splitste zich op dat moment in twee, een deel van onvoorstelbaar verdriet en een deel van totale afwezigheid. Nadat ze zijn graf de volgende morgen leeg ontdekten vluchtte ze in de leegte en dwaalde tot Leonidas haar terugvond. Ze gingen samen in Antochië wonen en zij werd de vrouw van Leonidas de zijdehandelaar.
Petrus, Paulus en Barnabas zijn vertrokken en Maria en Leonidas gaan Euphrosyne gaan opzoeken in Korinthe. Het weerzien met de andere vrouwen van Jezus' gevolg sterkt haar zekerheid over de zin van het opschrijven van haar leven. Ze wil met hen een huis stichten waar ze zich kunnen wijden aan Jezus' woorden, maar zullen ze dezelfde kracht vinden als toen zij alles verlieten om de Meester te volgen...?

Karakterbespreking van Maria Magdalena

Maria is in het verhaal een soort knooppunt van jodendom, Grieks denken en christendom. Haar jeugd in Magdala leerde haar hoe het was om uit de boot te vallen, een gevoel dat ze later met Jezus zal delen. Heel lang blijft bij haar het drukken van de stempel "jood", of "heiden" bestaan. Pas als ze ziet hoe Jezus iedereen als mens ziet, ongeacht of hij nu jood, heiden, vrouw of man, hoer of tollenaar is, kan ze dit overnemen.
Het Griekse denken leert ze in Tiberias kennen en via Leonidas en Euphrosyne.

Ze is zeer intelligent en kritisch. Deze gaven heeft ze helemaal nodig bij het ontwarren van Jezus' woorden en daden. In Antiochië probeert ze ze om te vormen tot boodschap, zonder de betekenis te veranderen. Langs de ene kant ziet ze de interpretaties van Petrus en Paulus die met hun interpretatie werken en ze uitdragen als waarheid, wil ze ook over hun zekerheid beschikken. Langs de andere kant ziet ze de, in haar ogen, onjuistheid ervan en haar twijfel hoe het nu wél is.
Nochtans beschikt ze over een groot concentratievermogen waarmee ze eerst haar diepste herinneringen opzoekt. Zo kan ze zich ook inleven in de wonderen die Jezus verrichtte. Die zouden zich voltrokken hebben door een complete betrokkenheid, de absolute naastenliefde.

Ze straalt uiterlijk een zekere rust en een zekerheid uit. Dit zien we heel mooi tot uiting komen bij de bevalling van haar nicht Mera. Daar weet ze tot Mera door te dringen en helpt haar door de bevalling met een verhaal van de meeuw die op de wind drijft. Haar statigheid heeft ze van Euphrosyne geërfd en dat maakt haar schoonzus Livia af en toe jaloers. Die weet langs de ene kant wel dat daar geen reden toe is, maar langs de andere kant voelt ze haar ook bedreigd, vindt ze dat Maria pretentie heeft, kortom een zeer menselijk gevoel dus.

Op een bepaald moment hoort ze in de gnostische viering haar eigen woorden door de mond van de voorgang(st)er en staat ze er ten zeerste verwonderd bij. Ten eerste omdat ze ziet dat haar woorden hun eigen weg zijn gegaan en ik denk ten tweede omdat ze maar moeilijk kan geloven dat ze serieus wordt genomen als vrouw. Ze is de rol als minderwaardige vrouw al zodanig lang gewend dat ze dat niet kan geloven. Op het einde laat Leonidas haar beloven dat ze niet in de leegte zal opgaan, de belofte om zich als mens met gedachtegoed te laten gelden?

Thema's

Met dit boek wil Marianne Fredriksson een ander beeld geven van het christendom. Het christendom dat we kennen is er gekomen dankzij een mengeling van invloeden, maar niemand weet wat de woorden van Jezus nu precies waren. In het boek belichaamt elk personage een facet van de elementen die het christendom gemaakt heeft tot het nu is; Maria Magdalena is hiervan a.h.w. de synthese.
Vooral het jodendom wordt uitgebreid onder de loep genomen.
In het huis van plezier ziet men het schuldgevoel van Myriam, het meisje dat Maria mag begeleiden tot ze de taal voldoende beheerst. Uiteindelijk vreet het schuldgevoel zo aan haar dat ze zelfmoord pleegt op het moment dat ze terug aan het onreine werk moet.
Hoewel Jezus de vrouw even veel waard achtte als de man, heeft het joodse dogma dat de vrouw de poort naar de hel zou zijn, ervoor gezorgd dat de vrouw eeuwenlang toch minder waard leek. Dit kan meteen de reden geven waarom Maria Magdalena in de geschiedenis gegaan is als hoer en niet als de vrouw naast Jezus; God mocht geen vrouw nodig hebben.
Hoe het ook zij, het jodendom was een goede basis voor het christendom omdat zij ook een monotheïstisch geloof is. Doch misschien was de structuur toch te dominant om van los te komen.

Als tweede element in het christendom kunnen we misschien het Griekse denken en de Griekse mythologie nemen. Het wordt belichaamd door Leonidas en Euphrosyne. Ik denk dat de gnostische strekking de Griekse versie van het christendom is. Het is er één van helder denken, dat weliswaar weinig geborgenheid geeft, in tegenstelling tot het jodendom met al zijn "veilige" dogma's (die dan wel weer poorten sluiten). Het is de klare kijk van de Grieken die Maria in staat stelt om Jezus' woorden zo onbevoordeeld mogelijk te interpreteren.
Maar de Griekse mythologie sluipt ook binnen in het christendom. Mensen als Paulus, die zoveel mogelijk aanhang voor het nieuwe geloof wouden, lieten de mensen geloven in een onbevlekte ontvangenis, van God een Zeus makend die een aardse maagd wel eens zag zitten.

En dan was er nog Jezus zelf, die misschien wel voor op zijn tijd was. Wat kan een genie brengen in de wereld als de mensen er nog niet klaar voor zijn?

Maria, die blijft achter met al haar vragen. Waarom had hij die menselijke relatie met haar als hij toch voor de dood zou moeten kiezen? Is haar interpretatie juist?

Recensie

Fredriksson neemt u met haar inlevingsvermogen mee op zo'n meeslepende wijze dat men zich tussen de personages waant. Het boek geeft een prachtige tweede kans aan Maria Magdalena waarin ze naar voren treedt als een ontwikkelde, bewuste vrouw. "Volgens Maria Magdalena" geeft een verdieping van waarden en ideeën die zolang door de Kerk overroepen waren; Fredriksson is er in geslaagd van een geschiedenis boek tot een roman te verheffen.