Geschreven door:	Bram Peek
Datum ingestuurd:	13 januari 2005
Niveau:	3 havo
Taal:
Woorden:	3060
Opvragingen:	6765 (40 deze maand)
Waardering:	Currently 3.31/5 1 2 3 4 5 3.3/5 (35 stemmen)

1. Zakelijke gegevens:

Schrijfster: Hella S. Haasse
Titel: Oeroeg
EM. Querido’s uitgeverij BV
Vijfenveertigste druk, 2003

2. Inhoudsopgave

1. Zakelijke gegevens
2. Inhoudsopgave
3. Bronvermelding
4. Samenvatting
5. Hoofdpersonages
6. Plaats en Tijd
7. Bedoeling schrijver
8. Soort verhaal
9. Uitleg van de Titel
10. Eigen Mening
11. Mening van twee andere personen
12. Mooiste fragment
13. Informatie en biografie van de auteur
14. Verwerkingsopdracht 3 Schrijf een gedicht naar aanleiding van het boek.
15. Verwerkingsopdracht 9 Stel je voor dat jij de schrijver was, aan welke passage heb je met het meeste plezier aan gewerkt?
16. Verwerkingsopdracht 11 Maak van het gelezen boek een krantenbericht.
17. Verwerkingsopdracht 16 Schrijf een brief waarin je je uitvoerig boos maakt over het boek.

3. Bronvermelding

Ik heb het internet als grootste informatiebron gebruikt:

www.scholieren.com
www2.rnw.nl/rnw/nl/themes/cultuur/taal/haasse
www.studentsonly.nl/
www.verslagen.com
www.google.nl
en natuurlijk het boek zelf.

4. Samenvatting

Oeroeg en de hoofdpersoon worden in dezelfde tijd geboren, op een theeplantage in Kebon Djati. de hoofdpersoon is het zoontje van een Nederlandse administrateur, Oeroeg is het zoontje van de vader die voor de administrateur werkt. De hoofdpersoon is heel rijk en krijgt alles, maar Oeroeg is daarin tegen juist heel arm. Toch zijn de twee jongens onafscheidelijk. Als ze 6 jaar zijn gaan ze allebei naar school. De hoofdpersoon naar een Nederlandse school. Zijn vader gaat met verlof en gaat reizen. Oeroeg en de hoofdpersoon worden ondergebracht bij het pension van Lida. Lida, valt gelijk voor Oeroeg en wil hem helpen met school. Oeroeg en de hoofdpersoon gaan een vervolg opleiding volgen in Batavia, Lida koopt een nieuw pension daar. Het valt hem op dat Oeroeg zich erg Europees gaat gedragen, later gaat Oeroeg naar Soerajaba samen met Lida. Oeroeg krijgt daar een nieuwe vriend, Abdullah. De hoofdpersoon krijg haast geen brieven meer, en als hij zijn vader weer een keer spreekt, zegt deze dat hij wil dat de hoofdpersoon naar Delft gaat om ingenieur te worden. De hoofdpersoon spreekt Oeroeg nog wel voor zijn vertrek, maar van de vriendschap voelt de hoofdpersoon haast niets meer. De hoofdpersoon keerde nog een keer terug naar Kebon Djati, en daar is voor de hoofdpersoon het einde van de vriendschap als een vrijheidsstrijder de hoofdpersoon de doorgang weigert, en de hoofdpersoon in hem Oeroeg herkent. Oeroeg is compleet veranderd.

5. Hoofdpersonages

De hoofdpersoon, is het zoontje van een Nederlandse administrateur (zijn naam wordt nergens in het boek vermeld dus vermeld ik hem als ‘’de hoofdpersoon’’). De hoofdpersoon is een blank jongetje en is opgegroeid tussen veel donkere mensen in Nederlands-Indië. Het verhaal is een grote flashback over zijn leven met Oeroeg.
De hoofdpersoon en Oeroeg zijn al vanaf hun geboorte vrienden. Het boek begint waarneer Oeroeg en de hoofdpersoon nul of één jaar oud zijn. De hoofdpersoon moet van zijn vader ingenieur worden en gaat daarvoor naar Delft. In dit citaat komt het uiterlijk van Oeroeg duidelijk naar voren en de jaloezie van de hoofdpersoon daarop:

Ik was langer, maar Oeroeg scheen volwassener, met zijn gespierd mager lichaam. De lijn die van zijn schouderbladen neer liep tot naar zijn smalle, opzij wat afgeplatte heupen, had al dezelfde nonchalante soepelheid die waar te nemen viel bij de opgeschoten knapen en jonge mannen, werkend op fabrieksterrein en sawa's. Met zijn lenige tenen kromgetrokken, balanceerde hij ineengedoken op stenen en boomtakken, zekerder van zijn houding dan ik, en sneller reagerend bij verlies van evenwicht.

6. Plaats en Tijd

Het verhaal speelt zich af in Indië, waar de ouders van de hoofdpersoon een onderneming beheren in Kebon Djati, diep in het bergland van Preanger. Wanneer het verhaal zich afspeelt valt niet duidelijk te zeggen, maar waarschijnlijk in de jaren 40, omdat de ouders van de hoofdpersoon op een gegeven moment terugkeren naar Nederland, iets wat veel Nederlanders na 1945 deden, toen Indonesië voor onafhankelijk streefde.

De hoofdpersoon is gaan studeren in Delft, dus waarschijnlijk is hij dan zo rond de 20/25. Dan valt op te maken dat uitgaande dat de hoofdpersoon na de oorlog nog een keer terugkeert naar Indië, dus zeg maar 1947, de tijd loopt ongeveer van 1920 tot 1947, dus ongeveer 25/27 jaar.

7. Bedoeling schrijver

Ik denk dat Hella het boek heeft geschreven met de bedoeling over de harde werkelijkheid. En hoe vriendschap die kan verzachten maar in sommige gevallen ook kan werkelijkheid. Want dit is wel zoals het gegaan moet zijn, toen Indonesië voor onafhankelijk streefde. De hoofdpersonen verkeren vaak in een crisissituatie. En misschien is het wel uit eigen ervaring, omdat ze zelf ook in Batavia is geboren zal het er vast iets mee te maken hebben. Misschien wilde ze ook wel, dat toen ze het boek uitbracht als boekenweekgeschenk, dat er meer aandacht zou komen voor Indonesië, omdat zij zo naar onafhankelijkheid streefden.

8. Soort verhaal

Het is een roman. Omdat je heel goed meemaakt hoe de vriendschap tussen de hoofdpersoon en Oeroeg in elkaar steekt. Het is goed te merken dat vooral Oeroeg erg veranderd qua karakter. Namelijk dat hij eerst vrij onderdanig is in het begin, maar later, als hij studeert zich steeds meer keert tegen het Nederlandse regime in Indië en het Nederlandse denkbeeld. Dit laat hij ook merken tegenover de hoofdpersoon. Langzaam aan verzwakt de vriendschap, en komt er een einde aan als een vrijheidsstrijder de hoofdpersoon de doorgang weigert, en de hoofdpersoon in hem Oeroeg herkent. Oeroeg is compleet veranderd.

9. Uitleg van de titel

De titel is nogal makkelijk te verklaren, het is de naam van de hoofdpersoon’s beste vriend, namelijk Oeroeg, waar het gehele verhaal om draait. Dit citaat geeft aan hoe belangrijk Oeroeg was:

'Twee jaren na mijn geboorte had mijn moeder een miskraam en daarna bleek zij onvruchtbaar. Misschien bleef daarom Oeroeg zo uitsluitend mijn speelmakker, hoewel Sidris het ene kind na het andere kreeg.'

Sidris is de moeder van Oeroeg.

10. Mening

Het is een dun boekje, maar wel lastig te lezen. Dat was voor mij ook de eerste reden om het boek te lezen; Ik wilde een boek wat niet te dik was, zodat ik er niet te lang mee bezig was, om het te lezen. De achterflap maakte me nieuwsgierig, dus besloot ik dit boek te nemen. Maar dat viel tegen het was moeilijk lezen. Ik moest dus wel goed opletten, omdat de leefsituatie best vaak veranderd. Ik had het wel snel uit omdat het niet zoveel bladzijde zijn. Ik vond het geen spannend verhaal, het is best wel eentonig geschreven omdat je het steeds vanuit de ik-vorm leest. Soms was het daarom een beetje langdradig. Ik vond het wel een gevoelig boek, ik had af en toe ook wel medelijden met Oeroeg. Oeroeg woonde in een heel klein huisje met een heleboel mensen, en de hoofdpersoon in een heel groot huis maar met zijn drieën. Ook krijgt De hoofdpersoon allemaal mooie kleren en krijgt Oeroeg alle afgedankte spullen. Het is niet echt het soort boek waar ik van hou, ik kon me dus ook niet zo heel goed inleven, omdat het me niet zo interesseerde. Er gebeurde af en toe wel zielige dingen, dat de ouders van de hoofdpersoon gaan scheiden bijvoorbeeld. Maar als je dan leest hoe de hoofdpersoon ermee omgaat, is het niet meer zielig, want de hoofdpersoon vind het juist grappig dat zijn ouders gaan scheiden. Ik vond het wel zielig voor de hoofdpersoon dat Oeroeg geen brieven meer schreef. Ook als de hoofdpersoon in de gaten krijgt dat zijn vriendschap met Oeroeg wel een beetje over is, en dat Oeroeg een nieuwe vriend heeft is dat wel zielig voor de hoofdpersoon. Ik vond de afloop wel een beetje vaag, maar ook wel mooi. Het verhaal is wel bijzonder geschreven, want in het begin van het boek wordt helemaal een hechte vriendschap beschreven. Dat Oeroeg en de hoofdpersoon alles samen doen. En als de jongens dan in de puberteit komen en ouder worden dan groeien ze juist uit elkaar. Aan het eind gaat het dan ook juist over het uit elkaar groeien van de jongens. Ik vond het mooie van het boek dat het heel echt geschreven is. Ik denk dat dit zo in het echt kan gebeuren en ook wel eens gebeurt. Ik denk dat er veel vriendschappen zijn die stuklopen in de puberteit. In dit boek had het niet alleen met de puberteit te maken, maar ook met verschillende nationaliteiten. Ook al was de hoofdpersoon in Nederlands- Indië opgegroeid hij was wel blank. En dat gaf al een beetje verschil. Ik vond niet dat er echt veel humor in het boek voorkwam. Het is meer een beetje harde werkelijkheid. Ik vind het einde wel het mooiste aan het boek, omdat er zo een heel hard einde komt aan de jaren lange vriendschap. Maar dat vind ik wel bij dit boek passen, omdat je echt goed ziet hoe de jongens uit elkaar gegroeid zijn op het laatst.

11. Mening van twee andere personen

Geschreven door Vera Scholten, 6VWO, op www.scholieren.com,

‘Ik vond Oeroeg een mooi boek om te lezen. Ik vind het knap van Hella Haase dat zij in staat is geweest een boek te schrijven in 1948 dat nog steeds weet te boeien, en dat nog steeds veel gelezen wordt. Dat zegt denk ik wel iets over het boek. Het einde vind ik erg mooi aan dit boek. Het geeft een goed beeld dat de vriendschap compleet ten einde is gekomen, terwijl zij in het begin niet zonder elkaar kunnen. Het boek geeft dan ook een goed beeld hoe de situatie in die tijd was in Indië. Veel mensen hebben denk vriendschappen kapot zien lopen door de oorlog tussen Nederland en Indië. Vooral dat het boek zo'n goed beeld geeft van de situatie in die tijd vind ik het een mooi boek.
In het boek ligt de nadruk meer op de gedachten en gevoelens, dan op de gebeurtenissen. Het is belangrijker wat de personen voelen en denken. Doordat alles duidelijk beschreven wordt, gaan de personen echt voor je leven en voel je echt mee met Oeroeg, maar vooral ook met de ik-figuur. Doordat er sprake is van een ik-figuur beleef je alles uit de ogen van die persoon en kun je je goed inleven.
Toch, doordat de gevoelens en gedachten zo uitvoerig beschreven worden, is het op sommige stukken wat langdradig.’

Mening van mijn neef Ernst

Het boek ‘Oeroeg’ geschreven door Hella Haasse vond ik een mooi, diepgaand boek dat eigenlijk bedoeld is om meerdere keren te lezen om echt alles te kunnen lezen. Vooral het einde waarin de ik-figuur Oeroeg weer ontmoet bij het meer. Je ziet dan pas echt wat voor diepte de hele tid in het verhaal heeft gezeten en hoe je het verhaal voor de volgende keer moet lezen. Maar daarentegen vond ik het laatste gedeelte ook meteen het moeilijkste om te interpreteren.
De stijl van de schrijfster is duidelijk, maar soms toch ook weer heel diepgaand.

Spanning is wel in het verhaal maar vooral in het gedeelte waarin de ik-figuur zich in Indonesië bevind. De geloofwaardigheid van het verhaal ligt hoog, doordat het verteld wordt alsof je er zelf bij bent en Oeroeg zo kunt zien staan bij het meer. Het realiteitsgehalte is door de beschrijvingen van de natuur en de gebeurtenissen zeer hoog.
Het thema van het boek is perfect gekozen. Tenslotte hoe vaak komt het wel niet voor dat je vriendschap met iemand gesloten hebt, maar hem niet 100% kent. En zo hem dan als vriend verliest. En geen vriendschap meer hebt.
Ik herken vooral het feit dat je vriendschap alleen kunt behouden door elkaar te leren kennen. In mijn korte leven heb ik al menige vriendschap gesloten en behouden, maar er zijn nog steeds mensen waarmee ik vrienden ben geweest die ik niet perfect kende.

Je kunt je inleven in zowel de ik-figuur als Oeroeg, omdat zowel de gevoelens van de ik-figuur naar voren komen maar ook de gevoelens van Oeroeg. Het thema (vriendschap heeft me wel aan het denken gezet, omdat je elke week wel weer iemand er bij leert kennen waarmee je vriendschap wilt sluiten en hem beter wilt leren kennen.
Voor mij persoonlijk heeft dit boek voornamelijk een erkenning betekent, dat je bij vriendschap iemand beter moet leren dan zijn naam en doen en laten.

12. Mooiste fragment

Ik kon niet echt een mooi fragment vinden omdat het niet zo’n boeiend boek was met langdradige stukken. Het thema vond ik wel leuk maar een beetje saai geschreven, ik heb wel een stuk gevonden en ik heb dit stuk gekozen omdat ik een ‘’happy-end’’ had verwacht maar het eindigde dat de hoofdpersoon Oeroeg dacht tegen te komen:

‘Oeroeg zei ik, halfluid. De woudduif vloog klapwiekend uit de bomen. Ik weet niet echt hoe lang wij daar tegenover elkaar stonden, zonder te spreken. Ik verroerde me niet, hij evenmin. Ik wachtte, maar zonder angst, in volkomen ontspanning. Het kwam mij voor dat dit het moment was waartoe alle gebeurtenissen, sinds de geboorte van Oeroeg en mij, onherroepelijk geleid hadden. Hier was, voor het eerst, het kruispunt waarop wij elkaar in uiterste eerlijkheid konden ontmoeten. Hij hief zijn wapen. ‘Ik ben niet alleen; zei ik, hoewel ik niet geloof dat het angst was die me daartoe dreef.Het liet mij werkelijk onverschillig of hij me neer zou schieten of niet. ‘Ga weg; zei hij in het Soendanees, ‘ga weg, anders schiet ik. Je hebt hier niets te maken.’

Bij dit stuk citaat blijkt dat het geen ‘happy-end’ is, maar hier zie je ook duidelijk de manier van het schrijven, ingewikkeld.

13. Informatie en biografie van de auteur

Hélèna Serafia van Lelyveld-Haasse wordt op 2 februari 1918 geboren in Batavia. Na een jaar vertrekt het gezin voor een twee jaar durend verlof naar Nederland. Als moeder Haasse op Soerabaja ziek wordt, vertrekt het gezin naar Europa. Hella verblijft bij haar grootmoeder in Heemstede en vervolgens in een kinderpension in Baarn. In 1928 keren ze weer terug naar Batavia. Hella bezoekt het lyceum en maakt kennis met de Nederlandse literatuur. Na haar eindexamen besluit ze naar Amsterdam te gaan en studeert ze Scandinavische Taal- en Letterkunde. In 1941 geeft ze haar studie op om aan de Amsterdamse Toneelschool te gaan studeren. Deze studie wordt in 1943 succesvol afgerond en het jaar daarop trouwt ze met Jan van Leliënveld. In 1981 gaat Hella met haar man in Frankrijk wonen.
2. Ander werk
1976: Een gevaarlijke houding of Daal-en-Bergse brieven, roman
1978: Mevrouw Bentinck of Onverenigbaar van karakter, roman
1981: De groten der aarde of Bentinck tegen Bentinck, roman
1983: De weegen der verbeelding, roman
1986: Berichten van het blauwe huis, roman
1989: Schaduwbeeld of het geheim van Appeltern, roman
1992: Heren van de thee, roman
1993: Een handvol achtergrond. Paran Sawat, autobiografische teksten
1994: Transit (boekenweekgeschenk), novelle
1996: Ogenblikken in Valois, essays
3. Thematiek
Het centrale thema van de schrijver is de keuze tussen kunst en leven, De verborgen bron en het labyrint (de zoekende mens).

Verwerkingsopdracht 3

14. Een gedicht naar aanleiding van het boek

Als kind deden wij stiekem alles samen
jij bedacht het plan ik voerde uit
nu uit elkaar gegroeid
niet wetend waar jij nu bent.

Van jou geen nieuws gehad
Ik weet dat je nog bestaat.
want geen nieuws is goed nieuws.
Je loopt dus ergens rond op deze aarde.
Van mij hoor je ook niets, dus goed nieuws.

je hebt me alleen gelaten
maar ik heb het je allang vergeven
ik was zeker dat je me niet verlaten zou
morgen misschien zul je terugkomen
en anders overmorgen,
ach ik wacht wel

maar iets zoals jij
vroeger zoals wij
cultuur en geloof
een goeie vriendschap,
is wat ik jou beloof

Verwerkingsopdracht 9

15. Welke passage vond ik (als schrijver) het leukst om te schrijven.

Ik vond de hoofdstukken waarin de hoofdpersoon en Oeroeg steeds meer uit elkaar groeiden erg mooi om te schrijven. Soms leefde ik me zo erg in dat het wel moeilijk en ontroerend voor hem was om ze uit elkaar te laten groeien. Het moment dat de hoofdpersoon er achter komt dat het niet meer goed zal komen tussen Oeroeg en hem vind ik zelf heel mooi. Het was erg mooi om te beschrijven dat de hoofdpersoon inziet dat Oeroeg veranderd en een ander maatje krijgt. Op dat moment heb ik ook proberen te beschrijven dat de hoofdpersoon wel altijd alles kreeg, en rijkere ouders en een betere school had, maar er nu toch alleen voor komt te staan. En zo zie je ook maar dat geld niet gelukkig maakt.

Verwerkingsopdracht 11

16. Een krantenbericht van het boek ‘Oeroeg.’

‘Oeroeg’ oud boek, nieuw succes.
Utrecht, 12-01-2005

Het boek ‘Oeroeg’ van Hella S. Haasse verscheen als eerste druk,
als boekenweekgeschenk in 1948. Inmiddels is het boek gelezen door vele generaties,
in 2003 verscheen de vijfenveertigste druk. En onderzoek wijst uit,
dat het boek weer populair begint te worden onder de jeugd.

Onderzoek wijst uit dat het boek weer veel wordt gelezen onder de jongeren.
Het is ook een populair boek omdat er veel verslagen en
uittreksel van gemaakt worden.
Hella schrijft haar boeken om inzicht te krijgen in de mens en in de werkelijkheid.
Hella Haasse wil er achterkomen waarom mensen
zijn zoals ze zijn, zich gedragen zoals ze zich gedragen.
Ze vraagt zich af wat het 'plan' is dat aan het menselijk gedrag en aan de schijnbaar onsamenhangende verschijnselen van de werkelijkheid om ons heen ten grondslag ligt. Een belangrijk thema in haar werk is dan ook de zoektocht -vaak in het verleden- door de hoofdpersoon naar die samenhang in de gebeurtenissen, naar het wezen van zichzelf of van personen die hij kent door het verleden te onderzoeken.
De gemiddelde reactie van een gemiddelde scholier is; ‘ja, wel aardig, beetje saai en langdradig, maar wel lekker kort en is dus makkelijk voor mijn verslagen omdat ik zelf niet zo’n lezer ben.’

Verwerkingsopdracht 16

17. Schrijf een ingezonden brief voor de krant waarin je je uitvoerig boos maakt over het boek.

Utrecht 2005-01-13

Ik wil me even boos maken over het feit dat; ik laats een boek heb gelezen omdat dat moest voor mijn boekverslag, ik zat in tijdnood en moest dus een goed en klein boekje hebben, dus ik vond het boek ‘Oeroeg’ van Hella S. Haasse. Wat een ‘’@~~##^^^-_’’ boek! Het was ongelofelijk saai en langdradig en er worden woorden gebruikt alsof het boek uit 1824 komt, stukken zoals: ‘Het slaperige makende gegons van insekten klonk uit de duisternis onder de struiken en bomen.’
Het boek is zó oud dat, toen ik jullie deze brief zond, ‘’Word’’ aangaf dat ‘insekten’ fout geschreven was en inderdaad ‘’oude spelling!!’’ INSECTEN!!
Oja en ook het; ‘’makende GEGONS??!! Van inseKten.’’ Kan iemand mij uitleggen als 14-jarige puber geboren in 1990 wat gegons is?? Waarom staat er niet gewoon; ‘’het vervelende geluid van de insecten dat ik hoorde uit de bomen.’’
En dan nog iets, de hoofdpersoon heeft geen naam!! Tenminste die word niet genoemd. Maar goed ik heb het boek uitgelezen en mijn verslag is erg klaar.

Groeten Bram Peek