Geschreven door:	Din [meer]
Datum ingestuurd:	31 maart 2005
Niveau:	4 vwo
Taal:
Woorden:	6759
Opvragingen:	14155 (78 deze maand)
Waardering:	Currently 4.42/5 1 2 3 4 5 4.4/5 (78 stemmen)

A. BESCHRIJVING EN ANALYSE

1. Technische gegevens

1. De auteur -> Rascha Peper
2. a. De titel -> Oesters
b. De ondertitel -> Niet van toepassing
3. Hoeveelste druk -> Negende druk
4. Uit welk jaar -> 2001
5. eerste publicatie -> 1991

2. Motto en opdracht

Dit boek bevat geen opdracht, daarentegen wel een motto, en die is als volgt vermeld:

Eeuwigheid, overstaar mij hier
die nauwelijks te ademen waag,
die in het hart mij dode draag
in de gesloten sarkophaag.

Ida Gerhardt

(‘Het onherroepelijke’ uit de bundel De slechtvalk)

Het motto verwijst naar Olga die spijt krijgt van haar keuze. De onweerstaanbare liefde voor Frank blijft in haar ronddwalen, ondanks dat ze met Harold getrouwd is.
Of Olga kan het gedicht hebben geschreven, dan is de eeuwigheid Frank en de sarkophaag zijn dan stillevens Frank is de eeuwigheid.
- Frank, kijk naar mij
Ik durf nauwelijks te ademen
Frank leeft altijd in mijn hart
Ik leef erg gesloten. Als een oester

3. Verklaring van titel en ondertitel

De titel Oesters slaat op Olga: ze is in zichzelf gekeerd en gesloten. In het boek vergelijkt ze de hardnekkigheid van haar verdriet met de zuigkracht van oesters.
Ook kan de titel op Frank slaan: oesters staan voor potentie, en Frank is al een ‘oude’ man.
Oesters staat symbool voor de seksuele relatie tussen Frank en Olga.
Oesters staan ook symbool voor het langzaam slijtende verdriet van Olga:
in hoofdstuk eenentwintig van het boek staat: ‘Sommige verdriet zet zich vast als een oester op een dakpan en zit daar stilletjes maar hardnekkig en laat zich niet wegspoelen’. Deze zin staat letterlijk in het boek. In het verhaal is er dus iets, een probleem of ziekte, die stilletjes en hardnekkig verdwijnt. Ook wordt in het verhaal duidelijk dat oesters ook staan voor ‘seks’. Het draait dus om liefdesproblemen en psychische problemen die hardnekkig zijn.

Dit boek bevat geen ondertitel.

4. Soort literatuur

Het boek behoort tot de Moderne Nederlandse Literatuur. De soort genre is een psychologische liefdesroman. De nadruk ligt op de gedachten en gevoelens van Olga en op haar verhoudingen met Frank en Harold. En waarom psychologisch ervoor? Omdat Olga naar de psychiater gaat, ze zit ergens mee, heeft een probleem.
Ook is het naar mijn mening een ontwikkelingsroman omdat ze van jonge depressieve meid uit zou groeien tot een volwassen, ontwikkelde vrouw die helemaal uit de diepe put geklommen is.

5. Structuur

Het boek is ingedeeld in maarliefst drieëntwintig genummerde hoofdstukken.
Het is om en om, een hoofdstuk heden, dan weer een hoofdstuk verleden, alleen daar zijn twee uitzonderingen van:
Hoofdstuk negen en tien zijn beide heden.
Hoofdstuk zeventien en achttien zijn beide verleden.
Zo kom je stap voor stap te weten wat ze heeft doorgemaakt en waarom ze in een depressie zat, hoe ze de mensen heeft leren kennen en alles wordt door de andere hoofdstukken aangevuld of verklaard. Uiteindelijk is door deze structuur de cirkel rond gemaakt.

6. Samenvatting van de inhoud per hoofdstuk

Hoofdstuk 1
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Het gaat over een vrouw die ergens mee in de knoop zit, wie deze vrouw is, of wat het probleem is, weten we nog niet. Ze gaat naar de psychiater en denkt veel aan stillevens. Op het bureau van de psychiater, Herr Dokter Kroch, staat een klein dierenschedeltje, deze verwijst naar vanitas, dat heeft als betekenis dat iedereen komt te overlijden.
Het is winter en het sneeuwt. Het weer is in een tekst van groot belang, het is vaak guur, donker, slecht weer wanneer er iets met de hoofdpersoon aan de hand is, dat kun je in dit verhaal ook zien. Ze zit in een onzekere periode van haar leven, dat kun je uit de tekst opmaken. Er staat namelijk in dat wanneer ze buiten loopt het glibberig is, en dus dat ze op moet passen om niet te vallen. Dat kun je dus ‘vergelijken’ met haar levenssituatie op dit moment. Waarschijnlijk zag ze in het begin niet zitten om de psychiater te bezoeken want ze vertellen dat de vrouw tegen Harold gezegd had dat de naam en de vestiging van de psychiater niet deugde, toen Harold een afspraak gemaakt bleek te hebben.
In dit hoofdstuk gaat het ook een deel over kraaien. De symboliek van kraaien is de dood, dus ze is eigenlijk bang voor de dood. Ik denk zelf na één hoofdstuk gelezen te hebben dat ze ziek is want ze zegt onder andere: “ik kan nog wel vijftien jaar leven”, ook dat ze bang voor de dood is, geeft aan dat deze er misschien binnenkort aankomt. Ze heeft een eigen huis (of alleen een kamer, dat weet ik nog niet) en woont samen met Herr Funke, haar kat.

Hoofdstuk 2
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
‘Ze’ heeft in dit hoofdstuk een naam gekregen, Olga heet ze. Olga was toen negentien jaar, bijna twintig. Ze had haar eerste studiejaar erop zitten en had een hoop geleerd. In de zomervakantie pakte ze haar tas vol en ging naar Zuid-Frankrijk toe. Daar bezaten de ouders van een vriendin een boerenhuis bij Montpellier. Ze kon daar doen en laten wat ze wilde en had het er naar haar zin. Maar eind juli zouden ze terug naar Amsterdam gaan, de plaats in Nederland waar ze woont. Ze zou bij aankomst gaan werken want ze moest geld verdienen voor de verhuizing die op 1 augustus plaats zou vinden. Ze gaat intrekken in een kamer aan de Overtoom, daarvoor leefde ze in een zolderkamertje in de Pijp zonder water met een grootte van tweeënhalf bij drie. Ze zou met de trein terug naar Nederland gaan, maar onderweg had ze vele omleidingen. De vader van haar vriendin liep in Montpellier een oude kennis tegen het lijf. Het is een kunsthandelaar uit Zeeuws-Vlaanderen. Hij had in Frankrijk schilderijen opgehaald en reed de volgende dag terug, als Olga wilde kon ze met hem meereizen. Zijn naam was Frank Winter. De naam van hem geeft iets weer (speaking name). Namelijk Frank Winter -> “winter”. Olga besloot om met hem mee te reizen. Frank was een lange, magere man van achter in de vijftig met kortgeknipt, wit haar en een gegroefd gezicht. Hij was vriendelijk, rookte aan één stuk door, zwijgzaam, onregelmatige tanden, smalle grijze ogen, licht trillende handen en een wat slungelachtige manier van bewegen. Ze vond het prettig om bij hem te zijn en praatte over kunst, hij liet ook een van zijn schilderij zien. Onderweg naderen ze een aantal problemen, ze komen in de file terecht, de auto begint te haperen en zo valt het plan in het water om Olga vanavond nog op de trein naar Amsterdam te zetten. Dat haalt ze niet meer dus hij stelt voor om bij hem te logeren. Hij woont in een oud stadje en heeft een pand wat buiten het centrum staat, het heeft een lange achtertuin, die eindigt in boomgaarden. Ze maken samen Olga haar bed op in de logeerkamer die muf rook en blijkbaar al een lange tijd niet meer gebruikt was. Stiekem dacht Olga eraan dat Frank haar vriend is, maar van de andere kant weet ze dat het niet kan, hij was bijna zestig en zij twintig.

Hoofdstuk 3
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Vanavond is er een etentje/feestje bij Harold en Olga thuis. Ze komen uit een hoog milieu en komen van allerlei verschillende landen. Het gaat weer wat beter met Olga want er staat dat het sneeuw al wat gesmolten is en er een aantal meer sterren te zien zijn, een lichtpuntje in haar leven dus. Maar dat blijft niet de hele avond want later als ze in de tuin Herr Funke aan het zoeken is wordt ze opgeschrikt door vijf kraaien. Ze heeft niet zo’n zin in de bijeenkomst, ze wordt geroepen door Harold, maar reageert niet meteen, en zegt even later tegen zichzelf “naar binnen”. Wanneer je tegen je zelf moet zeggen wat je ook al weer moet doen, dan ben je waarschijnlijk een beetje in de war of niet goed met je hoofd erbij.
Ze is vroeger ziek geweest, of ze dat nu nog is, is niet beschreven, want de gasten zeggen dat ze er weer wat beter uitziet. Misschien is het kanker want ook wordt er gesproken over dat haar haar weer wat aangegroeid is. Tijdens het eten ergert Olga zich aan de gasten, maar zet een goede nep-glimlach op.

Hoofdstuk 4
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Na de eerste nacht te hebben geslapen in het krakende bed op de logeerkamer in het huis van Frank Winter liep ze naar beneden toe, opzoek naar de keuken. Ze had haar haar gevlochten, dus toen had ze blijkbaar nog lang(er) haar. Ze komt beneden en ziet Frank buiten zittend een krantje lezen. Hij had al een ontbijtje klaargezet en ze aten samen aan de keukentafel. Lang hebben ze gepraat. Onder andere over het huis, hij was er weer komen wonen kort na de dood van zijn ouders (ongeveer 10 jaar geleden). Hij had in Engeland, Italië en Antwerpen gewoond, nu in Zeeuws-Vlaanderen en wil daar nooit meer weg. Zijn huis was nog ouderwets ingericht. Na een tijdje praten kwam het er te spraken of Olga niet nog een dagje bleef. Na een poosje nadenken besloot ze om nog een dagje te blijven. Ze lag tenslotte één dag voor op het eigenlijke reisschema doordat ze met de man mee was gereisd. Verder op de dag laat hij Olga de rest van het huis zien. Op een rommelige kamer hing één wand helemaal vol met stillevens, van modern tot oud werk, groot en klein, vage aanduidingen met grote houten lijst naast verfijnde miniaturen in vergulde lijsten, schelle kleuren naast dromerige pastels. Alles hing er. Olga keek er een tijdje naar, maar ze vond stillevens saai.
Frank hield ook een kater, een rode dikke kater, maar deze zou met kerstmis worden geslacht. Ook liet Frank haar zijn kunsthandel in het centrum van het stadje zien en ze hielp hem met het ophangen van de nieuwe schilderijen. Wanneer Frank even met zaken bezig was, ging ze eropuit om het stadje te bezichtigen, ze kocht een blauw porseleinen koffiepot voor hem, omdat hij zich verontschuldigde voor de koffiepot met barsten en zonder deksel. Terug in het huis aangekomen stelde hij voor om ’s avonds te gaan eten aan de Westerschelde, daar kon je buiten aan het water zitten. Dat deden ze, eerst maakten ze een korte wandeling langs de Westerschelde die blijkbaar eigenlijk Honte heette. Er waren niet veel wolken in de lucht te bekennen. Frank at oesters. Oesters staan bekend als teken van seks en is de symboliek voor potentie. Olga at er ook een aantal van, maar vond ze niet zo smakelijk. Later op de avond komt de leeftijd van Frank ter sprake ze had hem wel tien jaar jonger geschat dan hij werkelijk was.

Hoofdstuk 5
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga ligt in het ziekenhuis en heeft nooit meer met niemand over Frank gepraat. Maar nu, met Arthur, de internist uit het ziekenhuis, heeft ze een keer over Frank gepraat. Het is een man die overkwam als een zware, gemoedelijke, slordig persoon. Olga ligt aan het infuus en zegt dat haar ziekte haar helemaal niet interesseert en denkt dat het ziekenhuis een vergissing heeft gemaakt die ze nu aan het rechtzetten zijn. Maar Arthur vindt dat verdringen van de ziekte, al is dat volgens hem helemaal zo vreemd nog niet. Olga denkt veel vaker aan een vriend van vroeger (Frank dus) dan aan de ziekte. Hij is ondertussen al jaren dood. Arthur omschrijft het met de woorden: “de geest vlucht weg uit bittere omstandigheden en zoekt gelukzaliger oorden!”. Toen Arthur werd opgepiept streek hij nog eventjes door het vlokkige haar dat nog over was. Dus waarschijnlijk is ze door de ziekte zowat kaal geworden, dat verklaart waarom ze gasten op het feest zeiden dat Olga’s haar weer wat was aangegroeid. Toen pakte ze het Verzameld Werk van Elsschot van haar kastje en gaat lezen.

Hoofdstuk 6
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Het is eind augustus en ze heeft haar kamer op de Overtoom al ingericht. Ze heeft een planning gemaakt voor het leren van haar tentamens, maar iets houd haar tegen. Ze denkt voordurend terug aan de relatie met Frank Winter. Ook kwam een voorval van een half jaar geleden naar boven; ze was opzoek naar een kamer, ze was terechtgekomen op de Apollolaan bij een vriendelijke meneer op middelbare leeftijd, hij had tegen haar gezegd dat ze de kamer voor niets mocht hebben, er moest alleen een beetje verwennerij tegenover staan. Ze was vreselijk hard weggerend, en nu vond ze werkelijk iemand van bijna 60 jaar leuk! Ze probeerde hem uit haar hoofd te krijgen en vond het allemaal niet door de beugel kunnen omdat het toch niets zou kunnen worden. De hele maand lang deed ze sorteerwerk bij de PTT. Daar was ze ook al niet de hele tijd met haar hoofd bij de ‘les’ en dacht alsmaar aan Frank en hoe nu verder. Hoe hij over haar zou denken en of hij haar al was vergeten. Ze hebben sinds nooit meer contact gehad op één kort telefoongesprek na. Ze wil hem soms bellen, maar doet het dan toch weer niet.
Begin september geeft Hannah een feest. Ook was er een jonge man van rond de dertig aanwezig op het feest, toen Olga haar oordeel vroeg aan Hannah over die man vroeg ze zich af wat ze daar mee moest, hij was tenslotte al dertig! Toen wist Olga het zeker dat ze het daarbij moest laten, wat moest ze met iemand van zestig jaar? Inderdaad, niets!
Maar toen haar colleges weer begonnen was er een inkomend telefoongesprek voor haar. Het was Frank! Ook al had ze besloten hem niet meer te willen zien, hebben ze toch een afspraak gemaakt omdat hij de week erop in Amsterdam moet zijn.

Hoofdstuk 7
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga zit nu bij de psychiater en vertelt over vroeger. Opeens duikt de geschiedenis met Kees op. Zij was zeven jaar en haar moeder had een minnaar die uit het dorp kwam waar ook zij vroeger gewoond had. Kees heette de minnaar. Hij kwam regelmatig bij hen op bezoek. Soms twee dagen achter elkaar, dan weer om de week. Kees was een gekke man met warrig, lang haar, slordig gekleed en zat vol grappen waar hij zelf nog het hardste om moest lachen. De Duitste Herr Dokter Kroch luisterde aandachtig. Kees vertelde aan Olga dat hij graag met haar moeder wilde trouwen, maar zij koos voor Olga haar vader, nu wil Kees dat Olga met hem trouwt als ze groot is. Olga wilde hem graag ontlopen, maar dat lukt je als zeven jarig kind niet goed. Olga dacht dat het een grap was van hem, maar hij kwam er steeds serieus op terug. Ze kreeg schrik en vertelde haar moeder het verhaal. Haar moeder heeft Kees gezegd dat hij op moet houden met de te ver doorgevoerde grap. Sindsdien kwam hij steeds minder vaak op bezoek. Misschien dacht ze er aan omdat ze sinds al twee keer een huwelijks aanzoek heeft gehad… Na het verhaal verteld te hebben aan de psychiater gaat ze met de trein terug. Deze zit helemaal vol en raakt even in haar eigen wereldje en ziet als het ware alle mensen vanaf de lucht.

Hoofdstuk 8
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Frank en Olga hebben een relatie, ze zien elkaar elke week.
Olga hoort vaak reacties op de relatie tussen Frank en haar, ook toen ze Hannah tegen kwamen en ze vroeg of dat haar vader was. Dat is voor Olga erg pijnlijk en ergerlijk. Frank daarentegen lijkt er niet veel mee te zitten, maakt er grapjes over of zegt dat ze gelijk hebben. Olga heeft kennis gemaakt met de werkster van Frank. Ze denkt ook al dat de werkster haar niet mag, alleen al door de relatie met het grote leeftijdsverschil. Op een dag halverwege de winter zit Frank op Olga haar kamer. Ze was afgelopen week een beetje grieperig, dat vonden de ouders van Olga een goede reden om eens onverwachts langs te komen. Deze wisten wel van het bestaan van Frank, maar niet van de relatie. Ze maakte kennis met elkaar, de ouders toonden zo min mogelijk verwondering om deze ‘oude’ man aan te treffen. Haar moeder is er niet blij mee, en wil het niet aanmoedigen om Frank vaker op haar kamer te laten komen. Olga is na een poosje gewend om twee verschillende levens te leiden. Het studentenleven in Amsterdam door de week, en in de weekenden bij Frank zijn in Zeeuws-Vlaanderen.

Hoofdstuk 9
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden, met een grote flashback erin.
Olga moet weer naar de psychiater, ze ziet er depressief uit, maar dat wil ze niet laten blijken aan hem dus besluit ze felle kleren aan te trekken en rode lippenstift op te doen. Het is uiteindelijk toch een zwarte trui geworden, maar alleen de ceintuur is nog wel in een felle kleur. Ze doet zich beter voor dan ze zich voelt. Opeens ziet ze als ze in de badkamer staat zichzelf aan haar haar opgehangen in een wit nachthemd. Ze heeft hallucinaties, maar ze is niet van plan dit aan Kroch te vertellen, anders moet ze nog vaker langs komen. Het haar van Olga is nog steeds kort. Blijkbaar schrijft ze artikelen voor een tijdschrift, ze woont met Harold in Wenen, ze kan de Duitse naamvallen allemaal niet, vandaar dat de redactie van het tijdschrift het Duits nog moet verbeteren. Ze werd ervoor gebeld door de hoofdredacteur, want ze was het bijna vergeten dat ze dat artikel nog in moest leveren. Het wordt voorjaar, maar het regent wel. Dit betekent dat er een lichtpuntje is, maar er komen wel kleine tegenvallen. Ook zijn de kraaien weg, en dat is dus ook weer een tegenslag minder in haar leven. Olga is niet naar de psychiater geweest, ze voelde zich niet lekker.
Harold wil dat ze er weer wat beter uit gaat zien, hij heeft het beste met haar voor. Harold is aan het schaken met zijn Spaanse schaakpartner. Dat wil dus zeggen dat hij een denker is. Olga is moe en ligt al op bed. Dan denkt ze aan Frank, aan Frank en haar meningsverschillen en het praten over literatuur, ze ging het ene weekend voortaan naar Frank en het andere naar haar ouders.
Frank had ook een stilleven laten zien met een fles rode wijn, een opgezet aapje met fel gele oogjes en in het handje had deze een penseel vast. Het was een opgezet aapje, een vanitas, dat symboliseert de vergankelijkheid.
Na lang nadenken over Frank vroeger hoort ze Harold zijn schaakpartner afscheid nemen.
Hoofdstuk 10
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga zit bij de psychiater, deze vraagt nu aan haar of ze nog ooit aan de dood denkt, dit doet ze regelmatig, maar ze vertelt de waarheid niet. Herr Dokter Kroch geeft haar dan het hermelijnschedeltje (een vanitas) omdat hij zag dat het haar aantrok. Maar daarvan schrikt ze en ze klapt helemaal dicht, ze wil meteen weg en niet meer met hem praten.
Buiten aangekomen ziet ze een man, ze denkt dat het Frank Winter is, althans daar lijkt hij ontzettend veel op, dus loopt ze hem achterna. Maar ze ziet dan een Duitse krant uit zijn jaszak steken en weet dat het niet de man is van wie ze dacht dat het was. Nu kijkt hij om, om zichzelf te redden gaat ze dichter naar de etalage van de opticien toe, en bekijkt de verrekijkers, dat herinnert haar ook weer aan Frank. Terwijl ze terug loopt gaat ze nog even een winkel in en koopt zonder te passen en dure, vrolijke trui van glanskatoen. Haar stemming is helemaal niet vrolijk, het liefst zou ze zwart willen, maar koopt hem waarschijnlijk om te laten blijken aan Harold dat het beter met haar gaat. Later in de auto op de weg naar huis hoort ze kerkmuziek, ze heeft met Frank ooit een gesprek over het geloof gehad. Bij thuiskomst staat de garagedeur nog open, binnen zet ze de motor af, maar blijft luisteren naar de muziek en tuurt, het gonst in haar hoofd. Een teken dat ze nog niet helemaal beter is.

Hoofdstuk 11
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Samen kijken ze met verrekijkers naar zwaluwen vanuit de tuin.
Olga en Frank krijgen een ‘ruzie’ over het geloof, dit komt omdat Frank absoluut niet gelovig is, daarentegen is Olga dat wel. Samen gaan ze onder de rode beuk zitten (symboliek voor liefde) en eten ze oesters (symboliek voor seks). Dan ontstaat er een meningsverschil over een egel. Ze zaten in de tuin en Olga zag een egeltje voorbij rennen. Ze wilde het pakken maar dat lukte net niet, dan gaat ze een zaklantaarn halen om hem nog te kunnen zien, maar ze is te laat. De egel komt ook niet meer terug, hij is verdwenen in het struikgewas. Frank liet Olga merken dat hij niets om het egeltje gaf en zei dat hij ze alleen platgereden op de weg zag. Olga zei dat Frank niets van de natuur afwist en zich alleen met zijn kunsthandel bezighield, dat viel verkeerd bij hem en vroeg spottend of hij er dan op zijn oude dag nog op uit moest trekken om de natuur te leren kennen.
’s Avonds was het nauwelijks afgekoeld, af en toe een vleugje lauwe wind. Ze horen dat er een onweer aankomt, want ver weg hoorden ze gerommel. Onweer -> het gaat weer iets minder met Olga op het moment.

Hoofdstuk 12
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga staat op de leopoldsberg en kijkt uit over de stad, ze stelt zich de geluiden voor die daar beneden te horen zijn, alsof ze er met een telelens op inzoomt. Maar waar zij staat, boven op de berg, hoort ze alleen gescharrel van vogels in het struikgewas. Het is een mooie lentedag. Dat wil waarschijnlijk zeggen dat het weer goed (of beter) gaat met Olga. Ze vindt alles zo simpel lijken, het leven doet zich zo duidelijk voor. Ze vraagt zich af of en hoe ze er nog van kan genieten als haar leermeester (Frank) dood is.
Er komen twee Duitse mannen uit het kapelletje, één daarvan is dronken. Ze kent deze mannen niet, ze lacht naar hen wanneer een van hen iets zegt. Aan de buitenkant van de kapel hangt een affiche daar kijkt ze naar. Een kapel heeft met het geloof te maken, ze heeft ooit een conflict met Frank gehad wat over het geloof ging. Wanneer ze verder loopt op het wandelpaadje staat daar opeens een ree, het dier staat een paar tellen helemaal stil en verdwijnt dan met een lichte sprong tussen de struiken zonder enig geluid te maken. Dit is ook een stilleven.

Hoofdstuk 13
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Olga heeft samen met Frank besloten om in de zomer naar Florence (Italië) op vakantie te gaan. Nu zal ze wel aan haar moeder moeten vertellen dat ze dan toch een relatie met Frank heeft, maar die reageerde daar niet al te enthousiast over. Ze begreep haar niet, Frank is tenslotte veertig jaar ouder dan Olga. Samen besluiten ze het dan maar niet tegen haar vader te vertellen. In Florence ontmoetten ze een Amerikaanse student die hun de gehele omgeving zal laten zien. De jongen en Olga voelen zich een beetje toch elkaar aangetrokken. Zij kwamen wel uit dezelfde leeftijdscategorie. Ze probeert dan ook zoveel mogelijk oogcontact te vermijden, zodat ze Frank ook niet kan kwetsen. Maar Frank heeft het toch opgemerkt, maar om aan te tonen hoeveel ze van Frank houdt had ze zich voorgenomen om later op die dag in hun hotelkamer al haar hartstocht over hem heen te stelpen.
Niet lang na deze trip was Olga jarig, ze werd eenentwintig. Frank gaf haar grillige, gouden oorbellen in de vorm van twijgjes cadeau, en aan beide hing een zwarte barokparel. Dit geschenk had veel waarde bij haar en was dus ook ontroostbaar toen deze jarenlater in een Engelse hotelkamer gesloten werden.

Hoofdstuk 14
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga moet naar het ziekenhuis voor controle. Alles blijkt in orde te zijn, alleen heeft ze soms nog een beetje last van moeheid en soms is ze depressief. Ze vindt de dokter Arthur wel een aardige, leuke man, waar ze over Frank mee praat. We weten nog steeds niet wat ze precies heeft, zou ze een operatie gehad hebben? Ze gaat ook alweer een tijdje niet meer naar haar psychiater.
Er wordt nog wat beschreven over een stilleven namelijk een reiger op één poot die ze ziet, en een fragment over oesters, ze leest de krant en ziet daar een artikel staan. Zij heeft iets met oesters, vandaar dat het ook zo bij haar opvalt. Ze heeft nog steeds moeite met het verwerken van de dood van haar vroegere vriend, Frank Winter.

Hoofdstuk 15
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Het hoogtepunt in de relatie tussen Frank en Olga is ondertussen al geweest, ze hebben het hoogste van de berg al achter zich liggen, nu gaat de relatie achteruit, ze dalen de berg af. Als ze bij Frank in Zeeuws-Vlaanderen is doet hij haar in een opwelling een huwelijksaanzoek. Ze kan het eerst niet geloven en zegt dat ze nog minstens drie jaar met haar studie bezig is. Dan zegt hij dat ze het maar weer moet vergeten omdat het toch nergens op sloeg. Even later zegt ze dat ze het nog niet weet, hij reageert dan heel fel en zegt dat ze het moet vergeten en dat hij er niet over had moeten beginnen. Ook de volgende dag doet Olga weer een poging om er nog een keer met Frank over te praten, maar hij wil het er echt niet meer over hebben, dus besluit ze om het op te geven. Ze gaat terug naar Amsterdam en ‘verder’ met haar studentenleven.
Een maand later ontmoet ze Harold

Hoofdstuk 16
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Op een afscheidsreceptie van Harolds collega’s stort Olga in, het werd haar allemaal eventjes te veel. Harold belt de huisarts, en legt haar samen met de huisarts in bed. De arts geeft haar een injectie zodat ze goed kan slapen. Net voor ze in slaap valt komt Herr Funke binnen, die ze aan ziet voor Piet, de rode kater van Frank.

Hoofdstuk 17
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Olga is samen met Hannah op een feestje, daar ontmoet ze Harold Kingley. Het is een heel ander type dan Frank, hij doet twee studies tegelijk, hij weet precies wat hij wil, en als hij iets wil, dan krijgt hij dat ook en daar zorgt hij voor, een echte organisator en een doorbijter. Zo iemand die niet opgeeft.
Ze sprak met Harold en ze besloten een aantal keren af te spreken. Olga onderging nu twee relaties tegelijk, waarvan één met Harold en die andere met Frank. Dit heeft Olga een hele tijd volgehouden, maar toch kreeg ze spijt en voelde dat ze Frank bedroog. Harold gaat op vakantie naar de Verenigde Staten. Olga gaat in die tijd samen met Frank op vakantie, daar is Frank achterdochtig.
Frank kwam er opeens achter, toen ze bij hem was vertelde hij het. Olga zei hem dat ze met Harold samen gaat wonen. Frank reageert eerst heel erg boos, en geeft haar een klap, daar heeft hij meteen weer spijt van. De liefde voor haar gaat niet over, deze is groter dan zijn woede. Ze wil hem graag nog blijven zien, maar hij weet niet of dat wel zo’n goede keuze is.

Hoofdstuk 18
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Olga is naar Harold gegaan, hij moest immers ook weten dat er een relatie tussen haar en Frank geweest was. Hij reageerde kwaad, maar ging ervan uit dat Olga voor hem koos (voor Harold dus). Daar had hij inderdaad gelijk in.
Harold reageerde dus vrij heftig, de reactie daarop van Olga was erg vreemd, ze vond dat alleen Frank recht had om boos te worden, ze dacht dat alleen Frank het slachtoffer was, want ze had tenslotte toch voor Harold gekozen?
Ze blijft Frank wel als vriend zien, dat vond Harold niet zo’n goed idee, dit zwakte dus ook af en later hield ze het uitsluitend bij brief contact.

Hoofdstuk 19
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Olga ligt in bed, ze kan niet slapen en gaat naar buiten, de tuin in, daar komt ze tot rust. Daar ziet ze een egeltje en pakt het op. Terug in bed gaat ze na denken over de keer dat Harold en Frank elkaar hebben ontmoet. Ze waren allebei positief over elkaar, ze had geen slechte keuze gemaakt. Onder het gesprek was er gewoon over oppervlakkige dingen gepraat en had het gesprek maar een keer, heel kort, over Olga gegaan. Ze hadden afgesproken bij een tentoonstelling. Op het einde van de dag zei Frank dat hij Harold wel aardig vond, daar was Olga heel erg blij mee, ze hoopte al op de goedkeuring van hem.

Hoofdstuk 20
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Harold is in New York voor zijn werk, Olga gaat stiekem Frank opzoeken die in het ziekenhuis is opgenomen. Hij slaapt en op zijn nachtkastje ligt “Het Verzameld Werk” van Elsschot. Dit heeft zij in Hoofdstuk 5 ook gelezen toen zij in het ziekenhuis lag. Olga en Harold zijn ondertussen getrouwd en gaan binnenkort naar Amerika verhuizen.
Als ze weer terug naar Vlissingen gaat denkt ze na over de afgelopen vijf jaar met Frank. Hun afscheid was kort.

Hoofdstuk 21
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
De ouders van Olga komen haar in Wenen opzoeken. Samen gaan ze naar een groot museum toe. Daar hangen enorm veel stillevens. Wanneer Olga in een ruimte gaat zitten met een veelal schedels (vanitas) komt haar moeder bij haar zitten en informeert naar Frank Winter. Olga is verbaasd en heeft niet veel zin om het met haar nu over hem te praten en draait er een beetje om heen met een leugen. Ze zegt haar dat hij nog in leven is, terwijl hij ondertussen al gestorven is.

Hoofdstuk 22
Dit hoofdstuk speelt zich af in het verleden.
Olga woont ondertussen samen met Harold in New York en heeft een goed leven daar. Harold heeft het erg druk met zijn werk, ook Olga heeft ondertussen een baan en samen gaan ze vele partijtjes en dure feestjes af. Ook leest ze nu meer Amerikaanse boeken en de literatuur die zij en Frank samen lazen is meer verleden tijd geworden. Ze leest toevallig in het NRC het overlijdensbericht van Frank Winter. Eerst dringt het niet tot haar door en kan ze het niet geloven. Dan besluit ze om zijn neef te bellen en die vertelt haar dat hij aan een hartstilstand is overleden. Ze weet niet meer wat ze die avond verder nog gedaan heeft, ze herinnert zich alleen de kleine dingetjes nog. Als ze haar erfenis op gaat halen ziet ze dat het zijn mooiste schilderij met stilleven is: de Vanitas. Later gaat ze naar Zeeuws-Vlaanderen om naar het graf van Frank te gaan. Daar aangekomen is er niets bijzonders meer, het gevoel wat ze daar had toen Frank er nog was is helemaal weg. Na een tijdje zoeken heeft ze het kerkhof en zijn graf gevonden. Het valt haar tegen dat het een familiegraf is, daardoor voelt ze zich een beetje ongemakkelijk. Ze neemt afscheid met alles wat met Frank te maken heeft.

Hoofdstuk 23
Dit hoofdstuk speelt zich af in het heden.
Als Olga aan haar bureau zitten ziet ze de kartonnen doos onder het bureau staan. Deze haalt ze onder het bureau uit. Het blijkt het schilderij met het aapje te zijn, een stilleven. Ze kijkt er goed naar en ziet Frank voor zich, gelijk schuift ze het schilderij weer terug onder het bureau. Ze besluit dat ze op moet houden met dat gepieker en haar schuldgevoelens van zich af moet zetten. Ze gaat de tuin in en wordt daar rustig, dat is haar plek, de tuin, ze krijgt een soort rust van binnen en sluit vrede met het verleden. Op dit moment komt ze uit haar depressie.

7. Tijd

De verteltijd van het boek Oesters is 130 bladzijden.
De vertelde tijd is ongeveer twintig jaar, dat baseer ik uit de tekst: in hoofdstuk vier staat vermeld dat Frank over drie maanden zestig wordt, en in hoofdstuk eenentwintig wanneer de moeder van Olga in het museum naar Frank vraagt zou hij eigenlijk tachtig moeten zijn. Daarbij komt de tijd van Olga nog in de verschillende landen zoals New York, Bonn en Wenen. De vertelde tijd is dus ruim twintig jaar.
Er zijn vele flashbacks in het verhaal te vinden. Het begint bij het heden en er komen zoveel grote delen terugblik, zodat het eigenlijk zo is dat de flashbacks het heden inhalen en zo komt het tot een goed, mooi, spannend geheel.
Het verhaal staat niet in chronologische volgorde.

8. Ruimte

Er zijn meerdere ruimten die een rol spelen in het verhaal: Amsterdam, waar Olga studeert, het huis van Frank Winter in Zeeuws-Vlaanderen, de behandelkamer van de psychiater, het oude huis in Wenen waar Olga met Harold woont, New York, waar ze samen met Harold geweest is, ook in New York las ze in de krant dat Frank overleden was, Bonn, Italië (Florence), hier zijn Frank en Olga op vakantie geweest, MontPellier, hier heeft Olga Frank leren kennen en de tuin, de ultieme terugtrekplek voor Olga, daar vindt ze haar innerlijke rust.

Tijdens het lezen viel mij een fragment op dat volgens mij zeker een betekenis zal hebben:
“Die avond. Het grauwe water dat langzamerhand nevelig werd, met in de verte de veerboot waarmee zij de volgende dag zou vertrekken. Het grind dat nog de warmte van de dag uitstraalde en waarin de ijzeren stoelpoten knarsten”.(p.23)
Dit fragment heeft een symbolische betekenis. Dit fragment verwijst naar het leeftijdsverschil tussen Olga en Frank. Er wordt teruggekeken op de dag die bijna voorbij is. Frank, die terug kijkt op de dag, terug kijkt op zijn leven. Met de stoelpoten worden Frank zijn gewrichten bedoeld, die zijn oud en versleten en knarsen ook. Grauwe water staat voor de grauwe huid van Frank. Olga ziet in de verte de boot, in de verte, ze heeft in de verte haar hele toekomst nog voor haar liggen. Zij kijkt in de toekomst. Frank kijkt terug in het verleden.
‘De veerboot waarmee zij de volgende dag zou vertrekken’- voor Olga bestaat er nog wel een volgende dag, dat weet ze zeker, ze is nog jong en sportief. Frank denkt na en schildert het verleden van zich af.

9. Figuren

De ronde karakters -> • Olga - Gesloten;
- Slim,ze houdt van literatuur;
- Veranderlijk;
- Mager (drinkt slagroom);
- Lang / kort haar
- Gelovig.
• Frank - Gesloten;
- Kunstzinnig;
- Rustig;
- Sympathiek;
- Grijs / wit haar;
- Mager / slungelig;
- Ongelovig;
- Roker.
• Harold - Gewoon;
- Denker;
- Donker haar;
- Twee studies tegelijk;
- Rationeel denker;
- Schaakt graag;
- Traint veel;
- Zelfverzekerd;
- Doorzettingsvermogen.

De vlakke karakters -> • Ouders van Olga;
• Hannah de vriendin van Olga;
• Arthur de arts in het ziekenhuis;
• Kees de minnaar van moeder Olga;
• Herr Dokter Kroch de psychiater van Olga;
• Neef van Frank;
• Moos;
• Jongen in Italië;
• Broertje van Olga;
• Herr Funke (zwarte kat);
• Piet (rode kater);
• Werkster van Frank;
• Serveerster bij feest Harold.

10. Vertelwijze

Het boek is een vooral een personale roman. Zowat alles wordt gezien vanuit Olga. Wat ze denkt, voelt, zegt en meemaakt. Hierdoor wordt het boek persoonlijker en kun je beter met de hoofdpersoon meeleven. Zoals bijvoorbeeld haar ziekte en haar relaties. Je merkt beter hoe het is om in haar situatie te staan.
Maar het boek is niet alleen maar een personale roman, want er staan ook alwetende stukjes in. Deze stukjes worden vanuit niemand besproken maar verteld in het algemeen, we noemen dat auctoriaal, ook wel de alwetende verteller. Bijvoorbeeld als iemand met iets bezig is en Olga is er niet bij. Olga kan dit dan natuurlijk nooit zien en toch wordt het verteld. Vooral hoofdstuk 2 is alwetend. Het is dus een combinatie van twee verschillende dingen.

11. Stijl

Suggestief taalgebruik (met weinig woorden veel zeggen), diepzinnig taalgebruik en symbolisch taalgebruik wordt er in het boek Oesters gebruikt, Oesters kent geen moeilijk taalgebruik en er wordt veel gewerkt met korte zinnen, dit heeft de schrijfster gedaan omdat er veel dialogen in het boek voorkomen. Ook komen er stukjes in het Duits voor, maar ik had geen moeite om deze simpeltjes te vertalen.

12. Thema

A. Olga, een jonge vrouw, getrouwd met Harold Kingsley, leeft in een depressie, die veroorzaakt is door liefdesverdriet en schuldgevoelens tegenover een veel oudere en inmiddels overleden minnaar Frank Winter, waar ze uiteindelijk met behulp van een psychiater uitkomt.

B. Oesters: het geeft de leefstijl van Frank of/en Olga. Ook oesters komen in het boek op verschillende plaatsen voor:
- oesters eten in het restaurant
- bedreigde oesterteelt
- oesters eten onder de boom
- “Sommige verdriet zet zich vast als een oester aan een dakpan.”

Dood: Ook de dood is een belangrijk motief in dit boek, alle gevoelens waar het boek over gaat zijn veroorzaakt door de dood van Frank.
In het boek komt de dood op de volgende plaatsen voor:
- Opgezette aapje bij Frank thuis
- Opgezette dieren in het museum
- Schedeltje bij de psychiater
- Frank overleden
- Het kerkhof waar Frank ligt
- De berekening van hoelang ze zelf nog zal leven

Trouw blijven: Olga wordt in het boek een paar keer ten huwelijk gevraagd en moet kiezen tussen twee mannen. Ze heeft het gevoel dat ze de ene in de steek laat op het moment dat ze met de ander trouwt.
De keren dat ze ten huwelijk gevraagd wordt:
- Kees vraagt haar ten huwelijk
- Frank vraagt haar ten huwelijk
- Ze trouwt met Harold

Winter: Een kille tijd van het jaar waarin volgens onderzoeken de meeste mensen depressief worden. Winter komt voor in de volgende gevallen:
- Frank zijn achternaam is Winter
- Een groot deel van het verhaal speelt zich af in de winter. (het seizoen)
- “De aarde draagt het winterzaad”
- “Een winter aan zee”

13. Bio- en bibliografie

Biografie: Rascha Peper is een schuilnaam van Janneke Strijland, geboren op 1 januari 1949 in Driebergen. Na haar studie Nederlands werkt ze enige tijd als lerares Nederlands. In 1983 verhuist ze vanwege haar partner naar Wenen.
In Wenen begint ze met schrijven. Met het verhaal De Waterdame debuteert ze in het Hollands Maandblad. De Waterdame is tevens het titelverhaal voor haar debuutbundel die in 1990 verschijnt. In wenen schrijft ze de eerste versie van Oesters. Later herschrijft ze de roman. In 1994 ontvangt ze een nominatie voor de AKO Literatuurprijs voor Rico’s Vleugels.

Bibliografie:
1990 Waterdame
1991 Oesters
1992 Oefeningen in manhaftigheid
1993 Rico’s vleugels
1995 Russisch blauw
1997 Alle verhalen, een verhalen bundel
1998 Een Spaans hondje
1999 Dooi

14. Symboliek

Oesters: ze werken potentie verhogend, staan symbool voor seks, liefde en het leven van Frank.

Stillevens: Frank hield van stillevens en ze staan symbool voor de vergankelijkheid.

Kraaien: Olga is bang voor kraaien. Over kraaien wordt gezegd dat ze een relatie kunnen onderhouden met de mens. Olga is hier dus moeilijk toe in staat.

Schaakspel: staat symbool voor verstandelijk redeneren. Harold doet dat graag. Bij alles wat Harold doet gebruikt hij zijn verstand. Ook als Olga hem vertelt over Frank, wordt hij niet boos maar reageert verstandelijk.

Winter: kille tijd, mensen worden in deze tijd van het jaar eerder depressief is uit onderzoek gebleken.

Zwarte kat: onheil, brengt ongeluk

Rode kat: is een symbool voor de liefde

B. EVALUATIE

Ik vind het een mooi, apart boek. Je kijkt op de liefde vanuit een andere hoek. Een oude man met een jong meisje, onmogelijk zal je denken, maar de schrijfster van dit boek weet je te boeien tot het laatste moment. Ze sleurt je mee, ze laat je proeven van haar talenten, haar manieren om ons te laten zien wat nu echte liefde is waarbij leeftijd geen rol speelt.
De schrijfster gebruikt korte zinnen. Voor een deel komt dat omdat er veel dialogen in het verhaal voorkomen.
Rascha Peper gebruikt weinig moeilijke woorden, waardoor het verhaal gemakkelijk te lezen is.
Er staan ook een aantal stukjes in een andere taal in, zoals: “Ich kann mich nicht konzentrieren heute.” (p.54).
Je moet wel iets van kunst weten om sommige stukken te doorzien, zoals de stukken waar ze het heeft over de vanitas; dat is een schilderij waarop een doodshoofd afgebeeld is, het leert de toeschouwer dat je niet zo ijdel moet zijn om de dood te vergeten.
De schrijfster beschrijft Harold en Frank zo, dat de lezer moeilijk de geschikte partner voor Olga kan kiezen. Persoonlijk vind ik dat Frank het beste bij haar past, hij is oud en verstandig, en zal Olga geen verdriet doen en altijd voor haar klaar blijven staan. Ik kon de situatie ook het beste beleven via de ogen van Frank ondanks dat hij vele jaren ouders is dan ik.
Ik kom tot de conclusie dat dit een geslaagd boek is en dat het uitstekend bij mij past.