Waar gaat jouw geld allemaal aan op? Heb jij een gat in je
hand? Of ben je juist een spaarder? Heb jij een bijbaantje of heb je die extra inkomsten niet nodig?
Doe mee aan het Scholierenonderzoek van het Nibud en steun zo kinderen in arme landen!
Info over dit verslag
Geschreven door: | anoniem |
Niveau: | 4VWO |
Kwaliteit: |  |
Waardering: | |
Taal: | Nederlands |
Woorden: | 1097 |
Opvragingen: | 34 |
Hulpmiddeltjes
Openen in tekstverwerker
Printen
EmailenWaardering
Gemiddelde waardering: 4 uit 5 (18 stemmen)
Titels van Geert Mak
De brug (2) 2007 De eeuw van mijn vader (9) 2000 Een kleine geschiedenis van Amsterdam (0) 1994 Het ontsnapte land (1) 1998 Hoe god verdween uit Jorwerd (8) 1995 In Europa (2) 2004
Laatst gewijzigd op 8 februari 2004
Titel: Het ontsnapte land
Schrijver: Geert Mak
A. Samenvatting
Het ontsnapte land slaat een brug tussen het heden en het verleden. Het verhaalt in iets meer dan honderd bladzijden welke veranderingen er hebben plaatsgevonden ten aanzien van het Hollandse landschap. Het doorgeefluik voor deze vergelijking is de hoofdpersoon, die de eigenlijke verbinding tussen het heden en het verleden bewerkstelligt. De hoofdpersoon, wiens naam niet genoemd wordt in het verloop van het boek, maakt dezelfde tocht als zijn grootvader vijfentachtig jaar geleden met zijn oom, een beurtschipper, ook deed. Aan de hand van oude foto’s, een schippersalmanak en een stafkaart uit 1912 weet hij de tocht te reconstrueren. Hij vaart van Schiedam naar Zaandam en weer terug, om er vervolgens achter te komen dat Nederland een land is van perfectie en verborgen chaos.
B. Ervaringsverslag
1. Het achterhalen van de thematiek vond ik persoonlijk een interessante opgave. Vanwege de beschouwende aard van het boek, waardoor ik overigens in de marge van een literair werk terecht kwam, werd het thema gedetailleerd uitgewerkt. Dit heeft mij wel enigszins geholpen, maar ik ben er van overtuigd dat je op zoek moet gaan naar de meest fundamentele zaken, om daaruit de thematiek te herleiden.
De onderwerpen waarover het boek handelt, kunnen in een aantal kernzinnen worden gevat: de zoektocht naar oorspronkelijkheid, de teruggang van natuur, de degradatie van natuur tot iets onechts, een ideaalbeeld van hoe de mens haar voorstelt. Telkens weer wordt het verleden aangehaald, de huidige leefomgeving wordt vergeleken met de toenmalige situatie. De auteur zoekt duidelijk naar oorzaken die zo’n ommekeer in het leefmilieu hebben kunnen bewerkstelligen.
Het boek doet denken aan een “vroeger-was-alles-beter-thematiek”, maar ik heb meer vertrouwen in een thematiek die uitgaat van vergankelijk- en veranderlijkheid van het leefmilieu, en de rol van de moderne mens daarin.
B Karaktertrekken van de hoofdpersoon
2. Je leert in het boek de hoofdpersoon niet kennen. Je volgt hem op zijn tocht van Schiedam naar Zaandam, en af en toe verschaft de auteur je informatie over bijvoorbeeld zijn familierelaties, maar dit is uitermate gering. Hij komt niet in aanraking met andere personen. Geert Mak gebruikt hem alleen als doorgeefluik om zijn mening te verwoorden.
Belang van tijd en ruimte
3. In dit boek zijn tijd en ruimte onlosmakelijk met elkaar verweven, en zelfs in de thematiek spelen deze twee een evidente rol. Zij staan in nevenpositie tot elkaar, en grijpen in het verloop van het boek voortdurend op elkaar terug. Het feit dat de leefomgeving verandert na verloop van tijd geeft mijns inziens goed aan hoe tijd en ruimte in dit boek op elkaar inspelen.
Vertelsituatie
4. De vertelsituatie is in de eerste persoon enkelvoud. Geert Mak gebruikt de ik-vorm als hij de gebeurtenissen van de hoofdpersoon vertelt. Daardoor krijg je zijn meningen, bevindingen en reacties te horen. Je maakt het verhaal mee met hem, en je krijgt door de beschrijvende stijl een goed beeld van de omgeving.
Achtergrondinfo en verbanden
5. Geert Mak werd op 4 december 1946 geboren en groeide op als zoon van een gereformeerd predikant in Friesland. Na zijn studie staatsrecht en rechtssociologie doceerde hij nog enige tijd staatsrecht en vreemdelingenrecht aan de universiteit van Utrecht, maar koos al snel voor de journalistiek. Zijn debuut ‘De engel van Amsterdam’ werd door de critici goed ontvangen en beschouwd als een voorbeeld van literaire non-fictie. Een andere bijzonderheid van zijn werk is dat hij “weet de Nederlandse geschiedenis en de sociale gebeurtenissen van zijn tijd, los te maken van de statische feiten en te verpakken in meeslepende, ontroerende, spannende boeken waarmee hij de geschiedenis en het sociale bewustzijn bij het volk naar binnensmokkelt.”
Er lopen duidelijke parallellen tussen de achtergrond van de schrijver en de thematiek van het boek. Geert Mak was tot voor kort in deeltijd bijzonder hoogleraar grotestedenproblematiek. De onderwerpen die in het boek naar voren komen, bijvoorbeeld het ontbrekend besef van het continuïteitsbeginsel waarmee hij Hollanders typeert en de maakbaarheid van landschappen en natuur liggen in het verlengde van de onderwerpen waarmee hij als hoogleraar in aanraking komt. Dit blijkt uit de manier waarop de thematiek wordt uitgewerkt in het boek. Enerzijds vormt de tocht in het boek, die in de randstad gesitueerd is, een aanwijzing; hier liggen ’s lands grootste steden en is de natuur het meest teruggebracht “tot een reservaat voor de menselijke maat”, zoals Geert Mak het zelf omschrijft. Anderzijds kun je het verdwijnen van de oorspronkelijkheid der dingen verbinden aan de uitbreiding van steden en aan de urbanisatie van het platte land. Geert Mak noemt dit tweede argument bewust in zijn boek. Om hem te citeren: “de duidelijke overgangen tussen stad naar land zijn verdwenen en er zijn vage tussenvormen voor in de plaats gekomen”.
C. Mening
Geert Mak benadrukt in deze essay hoezeer ons leefmilieu aan verandering onderhevig is geweest in de twintigste eeuw. Ik ben het dan ook met hem eens wanneer hij zegt dat veel autenticiteit verloren is gegaan doordat mensen de natuur min of meer ingericht hebben, conform aan hun eigen idealen. Dit heeft mijns inziens zeker te maken met de technologische vooruitgang in de tweede helft van de vorige eeuw, dat autenticiteit het veld moet ruimen voor allerlei nieuwigheden.
De volgende passage sprak mij erg aan:
“[...] In de meeste landen bestaat enig besef dat alles een voorgeschiedenis heeft, dat de wereld het resultaat is van goede en kwade daden van vorige generaties waarmee de huidige generaties op hun wijze in het reine moeten zien te komen. Bij de Nederlanders ontbreekt dikwijls elk gevoel van continuïteit” ”[...] Hier heeft het individualisme zelfs in de tijd, zelfs tussen de generaties toegeslagen.“
De constatering die Geert Mak hier doet, zette mij aan het denken. Hoezeer is dit besef in verval geraakt, en wat voor impact heeft dit? Erg mooi hoe Geert Mak zijn bevindingen verwoordt.
Het boek straalt een gevoel uit alsof we terug moeten naar de tijd dat alles nog puur en autentiek was. De auteur betreurt het dat we deze puurheid hebben losgelaten. Persoonlijk beleef ik dit anders, maar ik ben nog te jong een oordeel te vellen over de veranderingen die Geert Mak illustreert.
Geert Mak schuwt in zijn boek beschrijvingen niet, en er komen er dan ook van begin tot eind talloze voor. Tot op zekere hoogte vond ik die best leuk om te lezen, maar naarmate ik vorderingen maakte in het boek, begonnen ze steeds gewoner te worden. Niet dat het clichématig werd, maar hij viel wel wat in herhaling, en dat kwam het boek niet ten goede. Afgezien hiervan is het boek mij goed bevallen.
D. Referenties
-De toekomst van schrijver Geert Mak Eva nummer 12 ￭ december ‘02
-Het schrijversNet http://www.schrijversnet.nl/mak.htm ￭ © 2000 het SchrijversNet
Belangrijk!
De verslagen op Scholieren.com zijn bedoeld als naslagwerk. Lever nooit verslagen van internet zomaar bij je leraar in. Je bent zelf verantwoordelijk voor de gevolgen van dit soort fraude.
Wij krijgen de verslagen van scholieren. Hierdoor kan het gebeuren dat er foute informatie online staat. Gebruik geschiedt dus op eigen risico. Kom je een fout tegen? Laat het ons weten.
