Geschreven door:	Bianca [meer]
Datum ingestuurd:	13 maart 2003
Niveau:	6 vwo
Taal:
Woorden:	2386
Opvragingen:	3957 (24 deze maand)
Waardering:	Currently 3.67/5 1 2 3 4 5 3.7/5 (15 stemmen)

1. Zakelijke gegevens.
a) Auteur: Hella S. Haasse
b) Titel: De wegen der verbeelding, Bulkboek, Amsterdam, 1998, 141 blz, (eerste druk 1983)
c) Genre: Psychologische roman

2. Eerste reactie.
a) Keuze: Ik moest nog 1 boekje lezen voor mijn lijst, en aangezien ik nog maar weinig tijd had wou ik een niet al te dik boekje maar wat wel ‘leuk’ was om te lezen. Na het lezen van de achterkant van dit boekje leek het me wel aardig om te lezen.

b) Inhoud: Het boek wasbest verwarrend in het begin. Je valt als het ware midden in het verhaal in, maar naarmate het verhaal vordert wordt alles langzaam duidelijk. Het moeilijke was dat alle verhalen die verteld zijn allemaal open eindes hadden. Je wist nooit zeker wat er nou eigenlijk gebeurd was. Maar aan het einde van het verhaal is de inhoud vrij duidelijk.

3. Verdieping.
a) samenvatting:
Klaas en Maja hebben elkaar leren kennen op hun werk bij een provinciaal dagblad, waar Klaas medewerker was bij de kunstredactie en Maja verslaggeefster. Ze gingen samenwonen in een arbeidershuisje buiten de stad en Klaas kreeg een nieuwe baan bij het tijdschrift Enigma. Toen Maja zwanger werd trouwden ze en hield Maja op met werken om zich helemaal op het huishouden te kunnen richten. Ze kregen twee zoontjes, Rutger en Koos. Tijdens zijn werk ontdekte Klaas een gedicht ‘Morgenlied voor Eva’ uit een tijdschrift uit de jaren ’20. De dichter, B. Mork, was hem totaal onbekend. Nadat hij een oproep in Enigma had geplaatst kreeg hij nog zeven andere ‘Morgenliederen voor Eva’ in handen. Via de uitgever van de gedichten en via de burgerlijke stand kwam hij erachter waar B. Mork gewoond had. Het bleek echter dat de schrijver gestorven was en dat alleen zijn huishoudster nog op het adres woonde. Verder had hij geen nabestaanden. De vrouw, mevr. Jardinet, wilde Klaas eerst niet ontvangen, maar liet hem uiteindelijk toch binnen. Ze gaf hem drie bundels gedichten: ‘Morgenliederen voor Eva’, ‘Beginselen van ordening’ en ‘Brieven aan Baucis’ en zei hem dat hij zich verder niet meer moest laten zien. Klaas was er nu zeker van dat hij een zeer groot dichter had ontdekt en wilde B. Mork onsterfelijk maken. Klaas wilde een essay over B. Mork schrijven en samen met zijn gedichten publiceren. Hij moest daarvoor alles over B. Mork weten, maar mevr. Jardinet wilde hem niets vertellen. Maar Klaas gaf niet op. Hij had een foto meegenomen uit het huis aan de Koninginneweg waarop mevrouw Jardinet stond naast een man in een rolstoel en waar onder geschreven stond: ‘Met Tuintje in Menton’ en in een ander handschrift: ‘Mon Phil herstellende?’. Klaas was er zeker van dat de man in de rolstoel B. Mork was en de vrouw naast hem mevr. Jardinet. Via een ex-bediende van B. Mork kwam Klaas erachter dat de man in de rolstoel Philip Jardinet was, de echtgenoot van ‘Tuintje’. Hij was gymnastiekleraar geweest en had een ongeluk gehad met de ringen waardoor hij in een rolstoel moest.
Toen Klaas probeerde mevr. Jardinet weer te spreken te krijgen ontmoette hij haar dochter, Eva Mork. Later vertelde Eva hem dat Bernard Mork haar vader niet was, maar dat die onbekend was zodat ze de naam van haar moeder had gekregen. Bernard was voor Eva als een vader geweest en ze kon zich er niets van herinneren dat hij ooit gedichten geschreven had. Klaas had niets gezegd tegen Maja over zijn onderzoek naar de dichter B. Mork. Klaas en Maja waren steeds meer langs elkaar heen gaan leven, maar door de ‘Morgenliederen voor Eva’ laaide Klaas’ hartstocht voor Maja weer op. Maar Maja had toch het idee dat het niet echt om haar ging, maar dat Klaas ergens anders aan dacht tijdens het vrijen. Maja werd opnieuw zwanger en kreeg een dochtertje, Nijn. Het ging nu slechter met Enigma. Het blad was gekocht door een zakenman, Richard Pluym, die het wilde populariseren. Klaas’ mederedacteuren namen ontslag, maar Klaas bleef, ondanks dat Maja het daar niet mee eens was. Hij had immers een vast inkomen nodig om zijn gezin te kunnen onderhouden en zijn onderzoek naar B. Mork voort te zetten. In het begin leek de nieuwe Enigma mee te vallen, totdat Richard Pluym wilde dat Klaas een Whodunit ging schrijven, waarbij de lezers zelf de oplossing moeten bedenken.

Klaas kreeg van Pluym een villa in Menton (Zuid-Frankrijk) tot zijn beschikking. Klaas, Maja en de kinderen gingen op weg in een geleende Mini, maar kregen echter een ongelukje waardoor de koplampen kapot waren. Maja en de kinderen konden meerijden met een vrachtwagenchauffeur, Joop, en Klaas bleef achter met de Mini om te proberen deze te laten maken. Tijdens de rit vertelde Joop allemaal vreemde verhalen die hij meegemaakt had, die Maja later opschreef. De villa was eigendom van mevrouw Zavadowsky, een Russische vrouw die veel reisde. De villa werd beheerd door monsieur Secondi en zijn invalide vrouw. De villa werd dit jaar voor het eerst verhuurd, wat op zichzelf al vreemd was omdat mevrouw Zavadowsky schatrijk was. Het hele huis stond vol met dure antieke spullen, en Maja kwam er later achter dat Secondi af en toe wat van deze spullen verkocht. Secondi hield de familie Welling voortdurend in de gaten. De kinderen mochten niet in de buurt komen van een soort oud vervallen huisje ergens achter in de tuin, en toen ze daar toch een keer kwamen joeg Secondi ze weg met een geweer. Na enkele dagen kwam ook Klaas aan bij de villa. Hij verscheurt de Whodunit en verteld Maja over zijn ontdekking van de gedichten. Maja was opgelucht dat Klaas’ afwezigheid niet aan een andere vrouw te danken was. Op een middag kreeg mevrouw Secondi een aanval en werd per ambulance naar het ziekenhuis gebracht. Toen Maja in een la naar het telefoonnummer van de huisdokter van de familie Secondi zocht, vond ze het paspoort van de ‘Tsarina’, die dus onmogelijk op reis kon zijn. Maja en Klaas besloten terug te gaan naar Nederland. Onderweg overnachtten ze in ‘Hotel des Parques’ (hotel De Schikgodinnen), waar Maja een van Joops verhalen herkende. Bij een bezoek aan een museum in Parijs zagen ze een uitgedroogde mummie liggen, riep Nijn: ‘Poes, bij fouw’. Nu werd hun alles duidelijk. Mevrouw Zavadowsky was dood. Nijn had haar uitgedroogde lijk gezien toen ze de poes ging zoeken in het vervallen huisje waar ze niet mochten komen. Secondi had het niet bekend gemaakt, omdat hij bang was dat ze dan het huis uit zouden moeten. Om aan geld te komen werd de villa verhuurd en verkochten ze kostbare spullen uit het huis. Bij de redactie van Enigma lag een brief aan Klaas van Eva Mork, waarin stond dat mevrouw Jardinet was gestorven. Er was een brief bijgesloten, die ze vlak voor haar dood had geschreven en die onmisbare informatie bevatte over B. Mork. Jardinet schreef dat zij B. Mork was. De vader van Eva was een Joodse vriend die bij hen ondergedoken had gezeten. Klaas kon het niet geloven. Alles wat hij dacht te weten bleek onwaar te zijn. Maja ging Joop opzoeken, die een ongeluk had gehad en waarschijnlijk nooit meer op de vrachtwagen zou kunnen rijden. Ze liet hem zijn verhalen zien, die ze had opgeschreven bij hun verblijf in de villa in Menton. Pluym was niet kwaad op Klaas dat hij geen Whodunit had geschreven. Hij had alweer iets nieuws bedacht: korte, vreemde verhalen. Maja gaf Klaas toen de "Verhalen van een vrachtrijder’.

b) de verhaaltechniek.
• Schrijfstijl: Het verhaal zit helemaal gedraaid in elkaar. Het is de ene flashback na de andere. Het verhaal begint op het moment dat Maja met Joop mee rijdt. Dan schakel je ineens over naar Klaas en zijn auto. Dan weer naar het onderzoek van Klaas in het begin. Dan krijg je weer een verhaal dat Maja opschrijft van Joop. Kortweg is het hele verhaal door elkaar gehusseld.

• Ruimte: Een belangrijke locatie is de villa in Menton aan de Franse Rivièra, waar de Wellings vakantie houden. De Nederlandse provinciestad waar de Wellings wonen speelt maar een kleine rol. Verder zijn wegen van zeer groot belang: de wegen naar de vakantiebestemming van de Wellings en de Europese snelwegen waarover Joop de vrachtrijder voortraast. De roman wordt niet-chronologisch verteld en er zijn bovendien vele flashbacks. Het verhaal begint met Maja die bij Joop in de vrachtwagen zit. In de daarop volgende bladzijden wordt de 'voorgeschiedenis' verteld. Het verhaal in de tegenwoordige tijd duurt ongeveer vier weken. Hiermee wordt bedoeld de reis naar Menton, twee weken in de villa, de terugreis en ca. tien dagen in Nederland. De speurtocht naar Mork gaat terug tot drie jaar daarvoor.

• Verhaalfiguren:
Maja van Hove: is getrouwd met Klaas Welling, met wie ze 3 kinderen heeft. Toen ze Klaas leerde kennen was ze een schrijver, maar toen ze kinderen kreeg heeft ze zich volledig overgegeven aan het opvoeden. Op het moment dat ze het idee heeft dat Klaas vreemd gaat omdat hij zich zo vreemd gedraagt, richt ze zich op het opschrijven van de korte maar raadselachtige verhalen van Joop die later de ‘redding’ van Klaas zijn.

Klaas Welling: is getrouwd met Maja van Hove, hij werkt als redacteur bij het tijdschrift Enigma (=raadsel). Hij is erg geïnteresseerd in het verhaal van Mork en heeft daar allemaal theorieën achter. Als blijkt dat geen van zijn theorieën waar zijn, wil hij het hele werk niet meer publiceren. De redactie van Enigma werd overgenomen en het blad moest een andere stijl krijgen. Ook al was Klaas het hier niet mee eens, hij bleef werken om eventueel een goede en hogere baan te krijgen aangezien hij al langer bij Enigma werkte.

Mevrouw Jardinet (pseudoniem: B. Mork): Is een vrouw met een verleden die dat verleden in een gedichtenbundel heeft opgeschreven. Pas als ze gestorven is laat ze weten dat zij in werkelijkheid B. Mork was.

Joop: is vrachtwagenrijder, van wie Maja een lift krijgt op weg naar hun vakantiebestemming. Hij is degene die een levendige fantasie heeft en die verhalen verteld om zijn tijd de doden. Hij nam regelmatig lifters mee als hij weer een vracht moest ophalen. Thuis heeft hij een vrouw die smetvrees heeft en een dochter waar hij alles voor over heeft, maar omdat hij zo vaak op weg is, geen goede band mee heeft.

Rutger, Koos en Nijn: De kinderen van Maja en Klaas. Nijn is niet de echte naam, eigenlijk heet ze Elsbeth. Maar omdat Koos na de geboorte vond dat Elsbeth meer op een konijn leek, noemde de hele familie haar sindsdien Nijn. Nijn is degene die verslaafd was aan Poesje die in het huis in Menton woonde. Door op een dag Poesje te volgen is zij degene die de Tsarina ontdekte in de Grotto.

Monsieur Secondi: De onderhouder van het huis in Menton. Hij zorgde samen met zijn vrouw voor het huis als de Tsarina weer op wereldreis was. Aan het einde van het verhaal kom je te weten dat hij samen met zijn vrouw het lichaam van de al 2 jaar dode Tsarina in de Grotto heeft laten opdrogen als een mummie. En alleen nog doet alsof de Tsarina nog leeft vanwege het huis en al zijn kostbaarheden waar ze zelf van leven.

Tsarina (mevrouw Zavadowsky): de eigenaar van de villa in Menton. Zij blijkt aan het einde van het verhaal al een tijd dood te zijn, maar ligt als een mummie in de Grotto in de tuin van haar eigen huis.

• Vertelwijze: Het verhaal wordt vanuit de hoofdfiguren Klaas en Maja Welling verteld. De verhalen van de vrachtwagenchauffeur worden 'personaal' verteld vanuit de vrachtwagenchauffeur Joop. Het effect van dat het verhaal vanuit Klaas en Maja verteld wordt is dat je weet wat ze denken en zo weet je bijvoorbeeld waar Klaas mee bezig is (ontdekken van wie B. Mork is) en wat Maja denkt waar hij mee bezig is. Zo zie je ook dat mensen elkaar soms verkeerd begrijpen, omdat 2 personen hetzelfde heel anders kunnen opvatten.

c) Thematiek:
• Thema: Het thema in dit boek is dat de gedachten die je hebt niet altijd de juiste kunnen zijn. Dit komt zowel naar voren in de speurtocht van Klaas naar B. Mork, maar ook omdat de schrijfster de lezer zelf op een dwaalspoor zet. Door de verhalen van Joop denk je dat het boek een echt fictie verhaal is, maar aan het einde blijkt gewoon dat de verhalen allemaal verzonnen zijn door Joop om de tijd te doden. Dus alles wat ingewikkeld lijkt, heeft eigenlijk een hele makkelijke oplossing.
• Verband tussen titel en thema: De titel heeft met meerdere dingen te maken. Joop laat op de wegen zijn verbeelding de vrije loop om de tijd te doden en om niet aan thuis te denken waar alles niet zo gaat als hij wou. Klaas laat zijn verbeelding de vrije loop gaan als hij het raadsel van B. Mork wil oplossen. Maja denkt dat Klaas vreemd gaat en richt zich dan maar weer op het schrijven van de verhalen van de weg.

d) Literatuurgeschiedenis:
• Eerste publicatie: 1983
• Schrijver: Hella Haasse is beginnen te schrijven in 1944. In het begin schreef ze poëzie, toneel- en cabaretteksten, maar na enkele jaren legde ze zich voornamelijk toe op het proza. Kenmerken van haar boeken zijn de niet-chronologische vertelwijze, de flashbacks en de zeer gedetailleerde persoons-, interieur- en kostuumbeschrijvingen. Veel boeken van Hella Haasse zijn familieromans, waarin het leven van een aantal welgestelde families besproken wordt. Een ander door haar geliefd onderwerp is de geschiedenisroman. Veel van haar boeken spelen zich af in haar geboorteland Indonesië. In het werk van Haasse is de behoefte aan onzekerheid, aan geheimen, tot uitgangspunt verheven.

Enkele van haar belangrijke werken zijn:
* 1948 Oeroeg, novelle
* 1949 Het woud der verwachting. Het leven van Charles van Orléans, roman
* 1950 De verborgen bron, roman * 1952 De scharlaken stad, roman
* 1957 De ingewijden, roman
* 1978 Mevrouw Bentinck of Onverenigbaarheid van karakter, roman
* 1981 De groten der aarde of Bentinck tegen Bentinck, roman
* 1986 Berichten van het blauwe huis, roman
* 1992 Heren van de thee, roman
* 1994 Transit, novelle
• Tijdvak en stroming: Het boek behoort tot de Moderne Nederlandse Literatuur.
• Typerend voor de schrijver: Het boek is zeker kenmerkend voor Hella: Kenmerken van haar boeken zijn de niet-chronologische vertelwijze, de flashbacks. Veel boeken van Hella Haasse zijn familieromans, waarin het leven van een aantal welgestelde families besproken wordt. In het werk van Haasse is de behoefte aan onzekerheid, aan geheimen, tot uitgangspunt verheven.